سومین جشنواره روز ملی زعفران از ۳ تا ۶ آبان ۱۴۰۵ در نمایشگاه بین‌المللی مشهد برگزار می‌شود؛ رویدادی که امسال قرار است فراتر از یک برنامه مناسبتی، بر توسعه بازارهای صادراتی، فرآوری، برندینگ، نوآوری و اتصال فناوری به مسائل واقعی زنجیره زعفران تمرکز کند.
به گزارش صنعتگرد به نقل از اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، برنامه‌ریزی برای برگزاری سومین جشنواره روز ملی زعفران در مشهد وارد مرحله نهایی شده است. همایش اصلی روز ملی زعفران نیز پنجم آبان‌ماه همزمان با روز ملی این محصول برگزار خواهد شد.
برنامه امسال با چهار محور اصلی فرهنگ‌سازی، بازارسازی، نوآوری و سیاست‌گذاری طراحی شده و بخش مهمی از آن به نمایش ظرفیت‌های اقتصادی زعفران، توسعه محصولات فرآوری‌شده و ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان، صادرکنندگان، فناوران و سرمایه‌گذاران اختصاص دارد.
جشنواره روز ملی زعفران چه زمانی برگزار می‌شود؟
بر اساس اعلام اتاق مشهد، سومین جشنواره روز ملی زعفران از ۳ تا ۶ آبان ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاه بین‌المللی مشهد برگزار خواهد شد. همایش اصلی این رویداد نیز روز ۵ آبان برگزار می‌شود و قرار است علاوه بر فعالان زنجیره زعفران، مسئولان ملی، نمایندگان استان‌های زعفران‌خیز، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان صادراتی در برنامه‌های آن مشارکت داشته باشند.
یکی از اهداف اصلی برگزارکنندگان، تقویت نقش خراسان رضوی در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با زعفران و تثبیت جایگاه این استان در زنجیره تولید، فرآوری و صادرات این محصول عنوان شده است.
نمایشگاه تخصصی زعفران؛ از مزرعه تا بسته‌بندی و صادرات
یکی از بخش‌های اصلی جشنواره، نمایشگاه تخصصی زنجیره ارزش زعفران است؛ بخشی که قرار است تنها به عرضه محصول خام محدود نباشد و حلقه‌های مختلف صنعت زعفران را در کنار یکدیگر قرار دهد. بر اساس برنامه اعلام‌شده، فعالان حوزه‌های تولید و صادرات زعفران، ماشین‌آلات و تجهیزات فرآوری، صنایع غذایی و نوشیدنی، شیرینی و شکلات، چاپ و بسته‌بندی، حمل‌ونقل و لجستیک، آزمایشگاه‌ها و استاندارد، طراحی و برندینگ، صنایع دارویی و آرایشی‌بهداشتی و همچنین تجارت الکترونیک امکان حضور در این نمایشگاه را خواهند داشت.
برای صنعتگرد، همین ترکیب یکی از مهم‌ترین بخش‌های خبر است؛ زیرا زعفران تنها یک محصول کشاورزی نیست و بخش قابل توجهی از ارزش افزوده آن می‌تواند در فرآوری، بسته‌بندی، تجهیزات، محصولات نهایی و صادرات برندمحور ایجاد شود.
کاهش خام‌فروشی زعفران در دستور کار
یکی از موضوعاتی که در نشست هماهنگی جشنواره مورد تأکید قرار گرفته، افزایش فرآوری و کاهش خام‌فروشی است. فعالان این بخش معتقدند توسعه صادرات زعفران زمانی ارزش اقتصادی بیشتری ایجاد می‌کند که سهم محصولات فرآوری‌شده و دارای برند نیز افزایش یابد. این موضوع می‌تواند فرصت‌هایی برای صنایع غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی و همچنین شرکت‌های بسته‌بندی ایجاد کند.
از این منظر، جشنواره امسال می‌تواند محلی برای معرفی ظرفیت‌هایی باشد که زعفران را از یک محصول صادراتی خام به ماده اولیه صنایع با ارزش افزوده بالاتر متصل می‌کنند.
۲۰ نیاز فناورانه در زنجیره زعفران شناسایی شده است
بخش متفاوت جشنواره امسال، رویداد نوآوران زعفران است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در نشست، تاکنون حدود ۲۰ نیاز فناورانه در زنجیره ارزش زعفران شناسایی شده و قرار است این نیازها در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌های علم و فناوری و دانشگاه‌ها قرار گیرد تا برای آنها راهکار ارائه شود.
فرآیند شناسایی این نیازها نیز تا پایان سال ادامه خواهد داشت.
هدف این بخش تنها برگزاری یک رقابت ایده نیست؛ بلکه قرار است ایده‌های منتخب پس از داوری به بازرگانان، سرمایه‌گذاران و فعالان بازار متصل شوند. در صورت اجرای این بخش، جشنواره می‌تواند به بستری برای اتصال مسائل واقعی صنعت زعفران به فناوری تبدیل شود.
صادرات زعفران؛ سفرا و رایزنان اقتصادی وارد برنامه می‌شوند
توسعه بازارهای خارجی یکی دیگر از محورهای اصلی جشنواره است.
برگزارکنندگان پیشنهاد کرده‌اند سفیران کشورهای هدف و همچنین ظرفیت رایزنان اقتصادی برای توسعه بازار زعفران ایران مورد استفاده قرار گیرد. برگزاری نشست‌های تخصصی با نمایندگان کشورهای هدف نیز در برنامه مطرح شده است.
این بخش از رویداد می‌تواند برای صادرکنندگان اهمیت بیشتری داشته باشد؛ به‌ویژه اگر نشست‌ها از سطح معرفی محصول فراتر رفته و به موضوعاتی مانند الزامات بازار مقصد، بسته‌بندی، استاندارد، برندینگ و شبکه توزیع منجر شود.
پیوند زعفران با گردشگری و صنایع غذایی
بخش دیگری از برنامه‌های پیشنهادی، استفاده از ظرفیت گردشگری زعفران است. بازدید از مناطق زعفران‌کاری، تورهای تجاری، بازدید از شرکت‌های موفق و معرفی کاربردهای غذایی و سلامت‌محور زعفران از جمله پیشنهادهایی است که برای جشنواره مطرح شده است.
این رویکرد می‌تواند زنجیره اقتصادی زعفران را به حوزه‌هایی مانند گردشگری کشاورزی، صنایع غذایی و تجربه‌های مصرفی جدید متصل کند؛ حوزه‌هایی که ظرفیت ایجاد ارزش افزوده بیشتری نسبت به فروش محصول خام دارند.
ارزش جشنواره زمانی مشخص می‌شود که به قرارداد برسد
اهمیت جشنواره روز ملی زعفران برای صنعت خراسان رضوی فقط در تعداد برنامه‌ها یا حضور مسئولان نیست. سه بخش می‌تواند نتیجه اقتصادی این رویداد را تعیین کند: اتصال نیازهای فناورانه به شرکت‌های دانش‌بنیان، ایجاد بازار برای محصولات فرآوری‌شده و شکل‌گیری ارتباط واقعی میان صادرکنندگان و کشورهای هدف.
اگر خروجی جشنواره به قراردادهای تجاری، سرمایه‌گذاری در فرآوری، توسعه تجهیزات زعفران یا ورود محصولات جدید به بازار منجر شود، این رویداد می‌تواند از یک برنامه مناسبتی به ابزار توسعه زنجیره ارزش تبدیل شود.
به همین دلیل، یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی دوره سوم جشنواره می‌تواند این باشد که پس از پایان رویداد، چند همکاری فناورانه، قرارداد صادراتی یا پروژه سرمایه‌گذاری از دل آن شکل گرفته است.
