وزارت صمت پس از آسیب قطعی برق به برخی حلقههای تولید، بهویژه واحدهای تولید اسلب، برنامه مدیریت انرژی زمستان را در دستور کار قرار داده است. معاون وزیر صمت از تدوین بستهای حدود ۴۰ بندی برای کاهش محدودیت سوخت صنایع خبر داده؛ بستهای که مرحله کارشناسی آن تقریباً پایان یافته اما هنوز به تصویب نهایی شورای عالی انرژی نرسیده است.
به گزارش صنعتگرد به نقل از ایلنا، سعید شجاعی، معاون برنامهریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صنعت، معدن و تجارت، اعلام کرده است وزارت صمت همزمان با نزدیکشدن فصل سرد، در حال نهاییکردن مجموعهای از راهکارها برای مدیریت تأمین انرژی صنایع است.
هدف اصلی این برنامه، جلوگیری از تکرار آسیبهایی است که محدودیت برق در ماههای گذشته به برخی زنجیرههای تولید وارد کرد.
قطعی برق چگونه به واحدهای تولید اسلب آسیب زد؟
یکی از نکات مهم اظهارات معاون وزیر صمت، اشاره مستقیم به واحدهای تولید اسلب فولادی است.
اسلب یکی از محصولات میانی زنجیره فولاد است که پس از تولید در صنایع نورد برای ساخت محصولاتی مانند ورق فولادی مورد استفاده قرار میگیرد. به همین دلیل اختلال در تولید آن میتواند صرفاً محدود به یک کارخانه باقی نماند و حلقههای بعدی زنجیره را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
شجاعی گفته است اگرچه پس از تشکیل کارگروه مدیریت انرژی، محدودیت برق در اکثر شهرکهای صنعتی به حداکثر یک روز کاهش پیدا کرد، برخی زنجیرهها همچنان آسیب دیدند و واحدهای تولید اسلب با چالش جدی مواجه شدند.
براساس گزارشهای منتشرشده در همین روز، محدودیت برق ۴۸ شهرک صنعتی نیز از دو روز به یک روز کاهش یافته است.
این تجربه اهمیت برنامهریزی برای زمستان را بیشتر میکند؛ زیرا با کاهش مصرف برق تابستانی، چالش انرژی صنایع معمولاً از برق به سمت گاز و سوخت جایگزین منتقل میشود.
بسته ۴۰ بندی زمستان صنایع
جزئیات کامل بندهای این بسته هنوز بهصورت عمومی منتشر نشده است. آنچه معاون وزیر صمت اعلام کرده این است که کارگروهی ذیل شورای عالی انرژی بهطور مستمر در حال بررسی وضعیت تأمین انرژی صنایع است و بستهای حدود ۴۰ بند برای مدیریت زمستان آماده شده است.
مرحله کارشناسی این برنامه تقریباً پایان یافته و قرار بود در شورای عالی انرژی بررسی شود، اما جلسه مربوطه به تعویق افتاده است.
بنابراین در شرایط فعلی نمیتوان این بسته را یک برنامه اجرایی نهایی دانست؛ مهمترین مرحله بعدی، تصویب و مشخصشدن جزئیات اجرایی آن خواهد بود.
در کنار این برنامه، سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی نیز اطلاعات مربوط به ظرفیت ذخیرهسازی سوخت واحدهای مستقر در شهرکها را برای هماهنگی با شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی جمعآوری کرده است.
سوخت جایگزین به یکی از مسائل اصلی کارخانهها تبدیل میشود
یکی از موضوعاتی که برای مدیران صنعتی اهمیت دارد، تکلیف سوخت دوم در صورت محدودیت گاز است.
معاون وزیر صمت گفته است هماهنگیهایی با وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش انجام میشود تا در صورت بروز مشکل، امکان استفاده از سوخت یا روشهای جایگزین برای واحدهای صنعتی فراهم شود.
اما برای صنایع، تنها موجودبودن سوخت کافی نیست. حجم سهمیه، زمان تحویل، قیمت سوخت و امکان فنی استفاده از آن نیز تعیینکننده است.
برخی کارخانهها میتوانند با گازوئیل یا سوخت دوم بخشی از محدودیت گاز را جبران کنند، اما صنایع بزرگ انرژیبر الزاماً چنین انعطافی ندارند و توقف گاز میتواند مستقیماً تولید آنها را کاهش دهد.
۴۰۰ همت حمایت مالی برای کدام صنایع است؟
بخش دیگری از برنامه وزارت صمت به تأمین مالی واحدهایی مربوط میشود که زنجیره تولید یا تأمین آنها در شرایط اخیر آسیب دیده است.
شجاعی از توافق وزارت صمت و بانک مرکزی برای طراحی سازوکاری در حدود ۴۰۰ همت خبر داده است تا بتوان از واحدهای صنعتی آسیبدیده حمایت مالی کرد. منابع خبری دیگر نیز اصل این برنامه را تأیید کردهاند.
با این حال، تعبیر دقیقتر این است که سازوکار استفاده از این منابع در حال طراحی است؛ بنابراین هنوز نباید ۴۰۰ همت را بهعنوان تسهیلات پرداختشده یا اعتبار قطعی در دسترس کارخانهها تلقی کرد.
جزئیاتی مانند نرخ تأمین مالی، شرایط دریافت، صنایع مشمول و زمان آغاز پرداختها برای ارزیابی واقعی اثر این برنامه اهمیت خواهد داشت.
زمستان صنایع؛ مسئله اصلی پیشبینیپذیری است
برای یک کارخانه، محدودیت انرژی زمانی خسارت بیشتری ایجاد میکند که ناگهانی و غیرقابل پیشبینی باشد.
مدیر تولید اگر از قبل بداند چه میزان گاز یا برق در چه بازهای در اختیار دارد، میتواند برنامه تعمیرات، موجودی مواد اولیه، شیفت نیروی انسانی و تحویل سفارش را تا حدی تنظیم کند.
به همین دلیل ارزش واقعی بسته ۴۰ بندی وزارت صمت زمانی مشخص میشود که به برنامهای شفاف، قابل پیشبینی و دارای سهمیه مشخص برای صنایع تبدیل شود.
تجربه تابستان و آسیب به واحدهای تولید اسلب نشان داده است که ناترازی انرژی دیگر صرفاً یک مسئله زیرساختی نیست؛ بلکه مستقیماً بر ظرفیت تولید، زنجیره تأمین و هزینه کارخانهها اثر میگذارد.
حالا آزمون بعدی سیاستگذار در فصل سرد است: آیا برنامه ۴۰ بندی میتواند محدودیت گاز و سوخت صنایع را پیش از تبدیلشدن به توقف تولید مدیریت کند؟
