وزیر صنعت، معدن و تجارت در بازدید از مجتمع فولاد خراسان تأکید کرد صنایع نباید در اولویت نخست محدودیت برق قرار گیرند؛ زیرا خاموشیهای مکرر در واحدهای بزرگ فقط به توقف تولید منجر نمیشود و میتواند هزینه راهاندازی مجدد، استهلاک تجهیزات و قیمت تمامشده محصول را افزایش دهد.
به گزارش صنعتگرد، سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در ادامه سفر یکروزه خود به خراسان رضوی با حضور در مجتمع فولاد خراسان در نیشابور، از بخشهای مختلف این مجموعه بازدید و مسائل مربوط به تولید، انرژی و طرحهای توسعهای شرکت را بررسی کرد.
استاندار خراسان رضوی، جمعی از اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس و مدیران حوزه صنعت نیز در این بازدید حضور داشتند. پایگاه اطلاعرسانی دولت نیز در گزارش رسمی این بازدید اعلام کرده است که وزیر صمت بر ضرورت جلوگیری از اثرگذاری ناترازی انرژی بر تولید و سرمایهگذاری صنعتی تأکید کرده است.
قطع برق صنایع فقط به توقف تولید محدود نمیشود
یکی از محورهای اصلی سخنان وزیر صمت در فولاد خراسان، اثر خاموشیهای مکرر بر واحدهای تولیدی بزرگ بود. وزیر صمت با اشاره به حساسیت خطوط صنعتی گفت قطع و وصل برق در کارخانهها صرفاً به معنای از دست رفتن چند ساعت تولید نیست؛ زیرا توقف ناگهانی و راهاندازی دوباره تجهیزات میتواند هزینههای دیگری به واحد تولیدی تحمیل کند.
در صنایع فولادی، فرآیند تولید به مجموعهای از تجهیزات پیوسته وابسته است و توقف انرژی میتواند به سرد و گرم شدن تجهیزات، افزایش استهلاک، هزینه تعمیرات و طولانیشدن زمان بازگشت خط به مدار منجر شود. از همین رو، اتابک تأکید کرد مدیریت محدودیت برق باید بهگونهای انجام شود که کمترین آسیب را به چرخه تولید وارد کند.
اتابک: صنایع نباید اولویت نخست خاموشی باشند
وزیر صمت در این بازدید بار دیگر به سیاست اعلامشده دولت درباره تغییر اولویت قطع برق اشاره کرد. اتابک پیشتر نیز اعلام کرده بود رئیسجمهور خواستار آن شده است که صنایع در اولویت نخست قطع برق قرار نگیرند و به همین منظور کمیتهای مشترک میان وزارتخانههای صمت و نیرو برای هماهنگی در نحوه اعمال محدودیتها و بازنگری جداول خاموشی صنایع تشکیل شود. این موضوع در گزارشهای تیرماه نیز بهطور رسمی اعلام شده بود.
براساس همان برنامه، وزارت صمت پیگیری کرده است محدودیت برق شهرکهای صنعتی تا حد امکان به بیش از یک روز در هفته نرسد و برای صنایع بزرگ نیز برنامههای متناسب با شرایط تولید هر واحد تدوین شود. بازدید اتابک از فولاد خراسان نشان میدهد موضوع برق صنایع همچنان یکی از محورهای اصلی گفتوگوی وزارت صمت با واحدهای بزرگ تولیدی است.
چرا فولاد به برق پایدار نیاز دارد؟
صنایع فولادی از جمله واحدهایی هستند که استمرار تأمین انرژی برای آنها اهمیت بالایی دارد. بخشی از تجهیزات فولادسازی، احیا، نورد و سیستمهای جانبی کارخانهها با فرآیندهای پیوسته فعالیت میکنند و توقف ناگهانی میتواند برنامه تولید یک شیفت یا حتی دوره طولانیتری را مختل کند.
در چنین واحدهایی، هزینه خاموشی صرفاً ارزش تولید از دسترفته نیست؛ هزینه راهاندازی دوباره، مصرف انرژی در زمان بازگشت خط، استهلاک تجهیزات و احتمال افزایش تعمیرات نیز باید در محاسبات لحاظ شود. به همین دلیل، موضوعی که اتابک در فولاد خراسان مطرح کرد برای سایر صنایع بزرگ نیز قابل تعمیم است: پایداری برق بخشی از هزینه واقعی تولید صنعتی است.
بازچرخانی آب؛ محور دوم بازدید وزیر صمت
آب نیز از دیگر موضوعات مطرحشده در بازدید وزیر صمت از فولاد خراسان بود.
اتابک بر استفاده بیشتر صنایع از تصفیه و بازچرخانی آب تأکید کرد تا وابستگی واحدهای صنعتی به منابع آب تازه کاهش پیدا کند. فولاد خراسان طی سالهای گذشته پروژههایی در زمینه استفاده مجدد از پساب و مدیریت مصرف آب اجرا کرده است. یکی از پروژههای در دست اجرا، تصفیهخانه جدید فاضلاب نیشابور با ظرفیت حدود ۴۰ هزار مترمکعب در روز است که با هدف بازچرخانی پساب و تأمین بخشی از آب صنعتی فولاد خراسان طراحی شده است.
این شرکت پیشتر نیز پروژههایی برای ذخیره و بازچرخانی پساب صنعتی اجرا کرده بود؛ از جمله مخزن ۳۵۰ هزار مترمکعبی که با هدف تصفیه و استفاده مجدد از پساب در سایت صنعتی ایجاد شده است.
انرژی و آب؛ دو زیرساخت اصلی توسعه فولاد خراسان
بازدید وزیر صمت از فولاد خراسان نشان داد که در کنار ظرفیت تولید و طرحهای توسعه، دو مسئله زیرساختی همچنان برای صنایع بزرگ شرق کشور اهمیت ویژه دارند: تأمین پایدار انرژی و مدیریت منابع آب. اگر برق با وقفههای مکرر تأمین شود، ظرفیت اسمی خطوط الزاماً به تولید واقعی تبدیل نمیشود. از سوی دیگر، توسعه صنعت در منطقهای با محدودیت منابع آبی نیز بدون استفاده از پساب و بازچرخانی آب دشوار خواهد بود. بنابراین، مسئله اصلی فولاد خراسان تنها توسعه تجهیزات یا افزایش ظرفیت نیست؛ پایداری زیرساختهایی است که امکان بهرهبرداری مستمر از این ظرفیت را فراهم میکنند.
پیام این بازدید برای صنعت چیست؟
موضع وزیر صمت درباره خارجشدن صنایع از اولویت نخست خاموشی، در صورتی برای تولیدکنندگان اثر واقعی خواهد داشت که به برنامه اجرایی پایدار در شبکه برق تبدیل شود. برای مدیر کارخانه، تفاوت زیادی میان «کاهش ساعات خاموشی» و «برق قابل پیشبینی» وجود دارد.
حتی در صورت اجتنابناپذیر بودن محدودیت، اعلام برنامه از قبل و هماهنگی با کارخانه میتواند امکان تنظیم شیفتها، تعمیرات و توقف خطوط را فراهم کند و بخشی از هزینه ناشی از خاموشی ناگهانی را کاهش دهد. از همین منظر، نتیجه عملی سیاست جدید دولت را باید در میزان کاهش خاموشیهای بدون برنامه و هزینه واقعی انرژی برای واحدهای صنعتی ارزیابی کرد، نه صرفاً در تعداد بخشنامهها یا جلسات هماهنگی.
