برق شهرک‌های صنعتی و واحدهای تولیدی با دیماند کمتر از ۲ مگاوات قرار است بدون اعمال محدودیت تأمین شود؛ در مقابل، صنایع بزرگ و انرژی‌بر می‌توانند در ساعات ۲۲ تا ۱۰ صبح بدون محدودیت برق دریافت کنند و برای تأمین برق بیشتر از سهمیه خود نیز از ظرفیت بورس انرژی استفاده کنند.
به گزارش صنعتگرد به نقل از وزارت نیرو، مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، جزئیات برنامه جدید مدیریت بار صنایع را اعلام کرد؛ برنامه‌ای که میان واحدهای کوچک و متوسط و صنایع بزرگ تفاوت قائل شده و برای هر گروه مسیر متفاوتی برای تأمین برق در نظر گرفته است.
براساس این برنامه، شرکت‌های توزیع برق موظف شده‌اند برق شهرک‌های صنعتی و صنایع با دیماند زیر ۲ مگاوات را به‌صورت کامل و بدون محدودیت تأمین کنند؛ تصمیمی که در صورت اجرای کامل می‌تواند بخشی از ریسک توقف تولید در واحدهای کوچک و متوسط را کاهش دهد.
برق شهرک‌های صنعتی چگونه بدون محدودیت تأمین می‌شود؟
براساس اعلام معاون وزیر نیرو، محدودیت تأمین برق برای شهرک‌های صنعتی و واحدهای دارای دیماند کمتر از ۲ مگاوات برداشته می‌شود.
این بخش از برنامه بیشترین اثر را بر واحدهای کوچک و متوسط مستقر در شهرک‌های صنعتی خواهد داشت؛ واحدهایی که توقف چندساعته برق می‌تواند برنامه تولید، تحویل سفارش و استفاده از نیروی انسانی و ماشین‌آلات آنها را مختل کند.
حذف محدودیت برای این گروه به معنای آن است که در برنامه مدیریت مصرف، تأمین برق آنها در اولویت قرار خواهد گرفت و شرکت‌های توزیع باید برق مورد نیازشان را بدون اعمال محدودیت تأمین کنند.
صنایع بزرگ از ساعت ۲۲ تا ۱۰ صبح برق بدون محدودیت دارند
شرایط برای صنایع بزرگ متفاوت است.
طبق برنامه اعلام‌شده، صنایع بالای ۲ مگاوات که مشترک شرکت‌های توزیع هستند و همچنین واحدهای فلزی شامل فولاد، مس، آلومینیوم و فروآلیاژها و صنایع پتروشیمی که برق خود را از شرکت‌های برق منطقه‌ای دریافت می‌کنند، در فاصله ساعت ۲۲ شب تا ۱۰ صبح می‌توانند برق مورد نیاز خود را بدون محدودیت تأمین کنند.
این سیاست عملاً بخشی از مصرف صنایع انرژی‌بر را به ساعات کم‌باری شبکه منتقل می‌کند.
برای کارخانه‌های بزرگ، امکان برنامه‌ریزی خطوط پرمصرف در ساعات شب می‌تواند بخشی از کاهش تولید ناشی از محدودیت برق را جبران کند؛ هرچند اجرای آن برای همه خطوط صنعتی به یک اندازه آسان نیست و به نوع فرآیند تولید وابسته است.
بورس انرژی مسیر دوم تأمین برق صنایع بزرگ
وزارت نیرو برای صنایعی که به برق بیشتری از سهمیه تعیین‌شده نیاز دارند نیز مسیر جداگانه‌ای در نظر گرفته است.
صنایع بزرگ می‌توانند از طریق تابلو سبز، تابلو آزاد و گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی برق مورد نیاز خود را از بورس انرژی تأمین کنند.
همچنین استفاده از ظرفیت نیروگاه‌هایی که در چارچوب ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق ایجاد شده‌اند، یکی دیگر از گزینه‌های در دسترس صنایع اعلام شده است.
در عمل، سیاست جدید در حال حرکت به سمت تفکیک دو نوع برق است: بخشی که در چارچوب شبکه و سهمیه‌های تعیین‌شده تأمین می‌شود و بخشی که بنگاه صنعتی می‌تواند با پرداخت هزینه و استفاده از بازار برق، مستقلاً برای تأمین آن اقدام کند.
تفاوت وضعیت صنایع کوچک و بزرگ
نکته مهم در خبر جدید این است که عبارت «حذف محدودیت برق صنایع» برای همه واحدهای تولیدی شرایط یکسانی ایجاد نمی‌کند.
برای شهرک‌های صنعتی و صنایع زیر ۲ مگاوات، تأمین کامل و بدون محدودیت اعلام شده است.
اما برای واحدهای بزرگ‌تر، تأمین بدون محدودیت به ساعات ۲۲ تا ۱۰ صبح مربوط می‌شود و در خارج از این بازه، صنایع برای دریافت برق فراتر از سهمیه باید از ابزارهایی مانند بورس انرژی استفاده کنند.
این تفکیک برای مدیران صنعتی اهمیت دارد؛ زیرا برنامه تولید هر کارخانه باید متناسب با دیماند برق، نوع قرارداد و نحوه اتصال آن به شبکه تنظیم شود.
آیا محدودیت برق کارخانه‌ها به پایان رسیده است؟
اعلام برنامه جدید را نمی‌توان به معنای پایان کامل مسئله ناترازی برق صنایع دانست.
آنچه تغییر کرده، نحوه مدیریت محدودیت‌ها و فراهم شدن مسیرهای بیشتری برای تأمین برق کارخانه‌هاست.
واحدهای کوچک در اولویت تأمین بدون محدودیت قرار گرفته‌اند و صنایع بزرگ نیز امکان بیشتری برای خرید برق یا انتقال مصرف به ساعات کم‌باری پیدا کرده‌اند.
بنابراین برای واحدهای بزرگ، هزینه دسترسی به برق پایدار نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا بخشی از تولید بدون محدودیت ممکن است به خرید برق از بازار یا سرمایه‌گذاری در ظرفیت اختصاصی تولید برق وابسته شود.
تحلیل صنعتگرد؛ از «سهمیه برق» به «مدیریت تأمین برق»
برای کارخانه‌ها، مهم‌ترین تغییر در سیاست جدید وزارت نیرو این است که تأمین برق صنایع بزرگ به‌تدریج از یک مدل صرفاً سهمیه‌ای به مدلی با چند مسیر تأمین حرکت می‌کند.
یک واحد صنعتی بزرگ اکنون باید علاوه بر سهمیه شبکه، ساعات مناسب تولید، قیمت برق در بورس انرژی، امکان استفاده از برق سبز و حتی سرمایه‌گذاری در نیروگاه اختصاصی را نیز در برنامه انرژی خود در نظر بگیرد.
این تغییر می‌تواند برای واحدهایی که توان برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی دارند، امکان کنترل بیشتری بر ریسک قطع برق ایجاد کند.
اما برای صنایع کوچک، مهم‌ترین بخش خبر ساده‌تر است: اگر مصوبه اعلام‌شده به‌طور کامل اجرا شود، یکی از پرتکرارترین مشکلات واحدهای مستقر در شهرک‌های صنعتی یعنی محدودیت برنامه‌ریزی‌شده برق می‌تواند دست‌کم در مقطع فعلی کاهش پیدا کند.
معیار اصلی موفقیت این تصمیم نیز اجرای آن در شهرک‌هاست؛ یعنی اینکه تولیدکنندگان در هفته‌های آینده واقعاً کاهش محدودیت را در برنامه کاری کارخانه خود مشاهده کنند.
