مدیرعامل پلتفرم «زریال گلد» با بررسی روندهای جهانی بازار طلا اعلام کرد که افزایش تقاضا برای طلا، نتیجه یک تغییر ساختاری در اقتصاد جهان است؛ تغییری که از دلارزدایی، سیاستهای بانکهای مرکزی و رشد ابزارهای نوین سرمایهگذاری نشأت میگیرد و ایران نیز بهطور مستقیم تحتتأثیر آن قرار دارد.
الهه مهرپرور، مدیرعامل پلتفرم زریال گلد، در دومین روز همایش «رمزآتی» با اشاره به موج فزاینده توجه رسانهها به اشکال نوین سرمایهگذاری در طلا، تأکید کرد که بدون شناخت دقیق از ساختار بازار جهانی طلا، تحلیل رشد این ابزارها امکانپذیر نیست. به گفته او، پلتفرمهای مبتنی بر طلا پاسخی طبیعی به نیازهای واقعی اقتصاد هستند و شکلگیری آنها اجتنابناپذیر بوده است.
طلا؛ داراییای که قواعد بازی را تغییر میدهد
مهرپرور با اشاره به یک ضربالمثل مشهور انگلیسی که حتی از سوی دونالد ترامپ نیز نقل شده، گفت: «قانون نانوشته اقتصاد این است که هرکس طلا را در اختیار دارد، قدرت تعیین قواعد را هم دارد.» او افزود که در سالهای اخیر، نقش سنتی دلار بهعنوان ستون اصلی اقتصاد جهانی تضعیف شده و کشورهایی مانند چین، روسیه و ترکیه با افزایش ذخایر طلای خود، مسیر دلارزدایی را با جدیت دنبال میکنند.
تغییر توازن ذخایر جهانی
به گفته مدیرعامل زریال گلد، ایالات متحده همچنان با حدود ۸ هزار تن طلا بزرگترین دارنده ذخایر طلای جهان است، اما چین طی دو دهه گذشته بیش از ۳۰۰ تن به ذخایر خود افزوده و بهتدریج در حال تقویت نقش طلا در پشتوانه ذهنی و راهبردی یوان است.
جهش تاریخی تقاضا در سال ۲۰۲۵
مهرپرور با استناد به دادههای بینالمللی توضیح داد که در سهماهه سوم سال ۲۰۲۵، بازار طلا یکی از بیسابقهترین دورههای رشد خود در ۱۰ تا ۱۵ سال اخیر را تجربه کرده است. اگرچه حجم تقاضا حدود ۳ درصد افزایش یافته، اما ارزش آن نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به ۴۴ درصد رشد داشته که مستقیماً به جهش قیمت طلا بازمیگردد. قیمت هر اونس طلا که سال را با حدود ۱۹۰۰ دلار آغاز کرده بود، اکنون به محدوده ۲۴۰۰ دلار رسیده است.
تغییر الگوی مصرف؛ سرمایهگذاری جای زیورآلات را میگیرد
او با اشاره به تغییر ترکیب تقاضا گفت که از سال ۲۰۱۸ تاکنون، حجم مصرف فیزیکی طلا تقریباً ثابت مانده، اما ارزش معاملات بهشدت افزایش یافته است. در پایان سال ۲۰۲۴، تقاضای سرمایهگذاری در بازار جهانی طلا بیش از ۳۰ درصد رشد داشته، در حالی که تقاضای زیورآلات در بسیاری از کشورها روندی کاهشی را تجربه کرده است.
هفت موتور محرک بازار جهانی طلا
به گفته مهرپرور، تحلیلهای نهادهای بینالمللی نشان میدهد که هفت عامل اصلی رشد تقاضای طلا را هدایت میکنند: تورم جهانی، سیاستهای پولی انقباضی و انبساطی، تحولات کلان اقتصادی، درگیریهای ژئوپلیتیک، رشد هوش مصنوعی، ریسک بیشارزشگذاری شرکتهای بزرگ فناوری و نگرانیهای محیطزیستی.
بازگشت بانکهای مرکزی به طلا
او افزود که بانکهای مرکزی جهان که تا پیش از سال ۲۰۰۸ عمدتاً فروشنده طلا بودند، اکنون به خریداران جدی این فلز گرانبها تبدیل شدهاند. هدف اصلی این تغییر رویکرد، کاهش وابستگی به دلار و داراییهای کاغذی و حرکت بهسوی ذخایر امنی است که نه قابل تحریماند و نه امکان بلوکه شدن دارند.
جایگاه ایران در زنجیره تقاضای جهانی
مهرپرور با اشاره به وضعیت ایران گفت که کشور در سال گذشته در میان پنج واردکننده بزرگ طلا قرار داشته است. نیاز سالانه بازار داخلی دستکم ۵۰ تن طلای جدید برآورد میشود، در حالی که ظرفیت استخراج و تولید داخلی بین ۱۰ تا ۳۰ تن است و مابقی باید از طریق واردات یا بازیافت تأمین شود.
حرکت چین بهسوی قیمتگذاری مستقل
او همچنین به اقدامات راهبردی چین در بازار طلا اشاره کرد و گفت که این کشور با ایجاد شاخص قیمتگذاری مستقل از لندن، راهاندازی بورس معاملات طلا به یوان و حتی تسویه بخشی از معاملات نفتی با طلا، در حال اجرای یک برنامه بلندمدت برای تقویت پول ملی خود با پشتوانه طلاست.
طلا؛ پناهگاه اقتصادهای تحت فشار
به گفته مهرپرور، تجربه روسیه پس از مسدود شدن ذخایر ارزیاش نشان داد که طلا برای کشورهایی که با ریسک تحریم مواجهاند، امنترین دارایی محسوب میشود. همین موضوع باعث شده بسیاری از اقتصادها نگاه راهبردیتری به طلا داشته باشند.
تقاضای داخلی و تغییر رفتار سرمایهگذاران ایرانی
او اعلام کرد که در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، تقاضای طلای ایران به حدود ۵۸ تن رسیده که بخش عمده آن مربوط به شمش فیزیکی بوده و سهم جواهرات کاهش یافته است؛ روندی که با آمار بلندمدت بازار ایران نیز همخوانی دارد.
نقش ابزارهای نوین و پلتفرمهای آنلاین
مهرپرور در پایان با اشاره به رشد گواهی سپرده و طلای دیجیتال گفت که این ابزارها نشاندهنده تغییر رفتار سرمایهگذاران هستند. به گفته او، طلای دیجیتال در واقع توکنی با پشتوانه طلاست که مالکیت و مبادله را سادهتر و شفافتر میکند و میتواند به اصلاح ساختار سنتی و غیرشفاف بازار طلا در ایران کمک کند
