زنگ خطر رکود اقتصادی؛ شاخص مدیران خرید ایران در آبان همچنان زیر مرز رونق
تازهترین گزارش شاخص مدیران خرید (PMI) در آبانماه نشان میدهد اقتصاد ایران برای بیستمین ماه متوالی در محدوده رکود قرار دارد. افت همزمان سفارشات جدید، کاهش صادرات غیرنفتی و تداوم ریزش شاخص اشتغال، در کنار جهش هزینه تولید، تصویری نگرانکننده از وضعیت فعلی اقتصاد ترسیم کرده است؛ هرچند افزایش انتظارات فعالان اقتصادی نسبت به ماههای آینده، روزنهای از امید برای اصلاح سیاستها ایجاد میکند.
ادامه رکود در کل اقتصاد و صنعت
بر اساس دادههای منتشرشده، شاخص مدیران خرید کل اقتصاد ایران در آبانماه به عدد 46.6 رسیده است؛ سطحی که فاصله محسوسی با مرز 50 و ورود به فاز رونق دارد. این عدد نشان میدهد رکود اقتصادی نهتنها کاهش نیافته، بلکه به یک وضعیت مزمن تبدیل شده است. در بخش صنعت نیز شاخص PMI پس از دو ماه ثبات نسبی، بار دیگر مسیر نزولی را در پیش گرفته و با ثبت عدد 49.8، کمترین سطح سهماهه اخیر خود را تجربه کرده است.
سقوط سفارشات جدید؛ هشدار جدی برای تولید
یکی از شاخصهای کلیدی این گزارش، سفارشات جدید مشتریان است که در آبانماه به عدد 43.5 کاهش یافته است. تداوم افت این شاخص برای بیستویکمین ماه متوالی، نشاندهنده ضعف جدی در سمت تقاضا و کاهش تمایل بازار به جذب محصولات و خدمات تولیدی است؛ موضوعی که میتواند در صورت تداوم، به تعمیق رکود در زنجیره تولید منجر شود.
افزایش هزینه تولید و سایه تورم آینده
در مقابل کاهش تقاضا، قیمت محصولات تولیدشده و خدمات ارائهشده به بالاترین سطح خود در 31 ماه گذشته رسیده است. کارشناسان معتقدند این روند افزایشی، با یک وقفه زمانی چندماهه، به شاخص قیمت مصرفکننده منتقل شده و میتواند فشارهای تورمی جدیدی را بر اقتصاد تحمیل کند.
بازار کار و مواد اولیه در مسیر انقباض
شاخص استخدام و بهکارگیری نیروی انسانی برای چهاردهمین ماه پیاپی کاهش یافته است؛ مسئلهای که احتمال بازگشت روند افزایشی بیکاری را تقویت میکند. همزمان، کاهش مستمر موجودی مواد اولیه خریداریشده برای بیستویکمین ماه متوالی، نشانهای از محدودیت نقدینگی و احتیاط بنگاهها در برنامهریزی تولید آینده است.
افت صادرات غیرنفتی؛ کاهش درآمد ارزی
بررسی شاخص صادرات نیز نشان میدهد میزان صادرات کالا در آبانماه به کمترین سطح چهار ماه اخیر رسیده است. این موضوع میتواند به کاهش درآمدهای ارزی غیرنفتی و افزایش فشار بر تراز تجاری کشور منجر شود؛ آن هم در شرایطی که اقتصاد ایران نیازمند منابع پایدار ارزی است.
افزایش انتظارات؛ فرصت مدیریت اقتصاد
در میان این نشانههای منفی، افزایش شاخص انتظارات فعالان اقتصادی نسبت به ماه آینده نقطهای متفاوت در گزارش آبان محسوب میشود. ثبت بالاترین سطح چهاردهماهه این شاخص از مهر ۱۴۰۳ نشان میدهد فضای ذهنی فعالان اقتصادی در حال تغییر است؛ فرصتی که در صورت مدیریت صحیح انتظارات و اجرای سیاستهای اصلاحی، میتواند به تدریج مسیر اقتصاد را تغییر دهد.
