تولید؛ پیشران مهار تورم، اشتغال پایدار و جهش صادرات
تولید بهعنوان هسته سخت اقتصاد ملی، نقشی غیرقابل جایگزین در حل چالشهای مزمن اقتصاد ایران دارد. از منظر سیاستگذاری صنعتی، کنترل تورم، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش صادرات غیرنفتی بدون بازتعریف جایگاه تولید در نظام تصمیمگیری اقتصادی، عملاً دستیافتنی نخواهد بود. تجربه اقتصادهای موفق نشان میدهد هرجا تولید به اولویت نخست تبدیل شده، ثبات اقتصادی نیز بهدنبال آن شکل گرفته است.
اقتصاد ایران در نقطه تصمیم؛ سوداگری یا خلق ارزش
سیدعباس حسینی، مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت، در جشنواره «چرخ صنعت» با ترسیم دو مسیر پیشروی اقتصاد ایران تأکید کرد:
اقتصاد یا در مسیر سوداگری و فعالیتهای غیرمولد حرکت میکند یا به سمت خلق ارزش واقعی سوق مییابد؛ مسیری که تنها از کانال تولید عبور میکند.
به گفته وی، هر سیاست اقتصادی که از منطق تولید فاصله بگیرد، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به تعمیق ناپایداریهای اقتصادی، افزایش تورم و تضعیف اشتغال منجر خواهد شد.
شکاف ظرفیت اسمی و تولید واقعی؛ مسئلهای فراتر از زیرساخت
چرا صنعت با تمام توان کار نمیکند؟
مشاور وزیر صمت با اشاره به وضعیت زیرساختهای صنعتی کشور تصریح کرد:
ایران از منظر تجهیزات، ماشینآلات و توان سختافزاری صنعتی با کمبود حاد مواجه نیست، اما فاصله معناداری میان ظرفیت اسمی کارخانهها و سطح واقعی تولید وجود دارد.
ریشه شکاف در کجاست؟
به باور حسینی، منشأ این شکاف بیش از آنکه فنی یا سرمایهای باشد، ریشهای فرهنگی و نگرشی دارد. نبود نگاه تولیدمحور در سیاستگذاری، مصرف و سرمایهگذاری باعث شده ظرفیتهای بالفعل صنعت به حاشیه رانده شوند؛ موضوعی که با بخشنامه و مداخلههای مقطعی قابل اصلاح نیست.
ناترازی انرژی؛ تهدید ساختاری یا فرصت پنهان تولید
یکی از مصادیق بارز هدررفت ظرفیت تولید، مسئله ناترازی انرژی است. مشاور وزیر صمت در اینباره با ارائه یک برآورد کلیدی گفت:
تنها با ۵ درصد صرفهجویی در مصرف گاز خانگی، امکان افزایش حداقل ۱۰ میلیون تن تولید فولاد فراهم میشود؛ ظرفیتی که میتواند حدود ۵ میلیارد دلار ارزش صادراتی برای کشور ایجاد کند.
این ارقام نشان میدهد مسئله اصلی کمبود منابع نیست، بلکه الگوی مصرف، اولویتبندی تصمیمات و جایگاه تولید در ذهن جامعه است.
فرهنگ تولید؛ پیشنیاز اصلاح رفتار اقتصادی
حسینی با تأکید بر اینکه فرهنگ تولید هنوز به یک اصل مسلط در اقتصاد ایران تبدیل نشده، اظهار داشت:
وقتی تولید در رأس اولویتهای اقتصادی قرار گیرد، رفتار مردم، دولت و بنگاهها نیز همراستا با آن تغییر خواهد کرد؛ از مصرف انرژی گرفته تا هدایت سرمایهها از دلالی به فعالیتهای مولد.
گفتمان جدید وزارت صمت؛ از صنعت پیشران تا تجارت هوشمند
مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به رویکرد کلان این وزارتخانه افزود:
شعار «معدن و صنعت پیشران، معدن ارزشآفرین، تجارت هوشمند» بهعنوان چارچوب راهبردی وزارت صمت انتخاب شده است؛ گفتمانی که هدف آن، انتقال تمرکز از اقدامات کوتاهمدت به نهادینهسازی فرهنگ تولید در سطح ملی است.
فرهنگسازی بهجای اجبار؛ مسیر پایدار اصلاحات اقتصادی
به گفته حسینی، تجربه سیاستگذاری در ایران نشان داده است که روشهای قهری اگرچه ممکن است در کوتاهمدت اثرگذار باشند، اما پایدار نیستند. در مقابل، فرهنگسازی، آموزش و اقناع اجتماعی میتواند رفتار اقتصادی را بهصورت ماندگار اصلاح کند؛ مسیری که باید از نظام آموزشی و نسل آینده آغاز شود.
جشنواره «چرخ صنعت»؛ نقطه شروع یک مسیر راهبردی
در جمعبندی، مشاور وزیر صمت تأکید کرد:
جشنواره «چرخ صنعت» صرفاً یک رویداد نمادین نیست، بلکه آغاز یک مسیر بلندمدت برای پیوند میان فرهنگ، صنعت و توسعه پایدار بهشمار میرود؛ مسیری که میتواند تولید را دوباره به جایگاه واقعی خود در اقتصاد ایران بازگرداند.
