ثبت درخواست صدور پروانه اکتشاف در نسخه جدید سامانه کاداستر معادن، پس از راهاندازی زیرساخت تازه این سامانه، بهصورت آزمایشی در سه استان زنجان، سیستانوبلوچستان و خراسان شمالی از سر گرفته شده است. وزارت صمت اعلام کرده پس از ارزیابی مرحله پایلوت، این فرآیند به سایر استانهای کشور گسترش خواهد یافت.
به گزارش صنعتگرد، وجیهالله جعفری، معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت از آغاز دوباره ثبت درخواستهای صدور پروانه اکتشاف در پلتفرم جدید سامانه کاداستر خبر داده است.
این اقدام در مرحله اول بهصورت پایلوت در استانهای خراسان رضوی، سیستانوبلوچستان و خراسان شمالی اجرا میشود و در صورت موفقیت مرحله آزمایشی، امکان ثبت درخواست اکتشاف در ساختار جدید سامانه برای سایر استانها نیز فعال خواهد شد. بررسی اطلاعرسانیهای پیشین وزارت صمت نیز همین سه استان را بهعنوان مناطق پایلوت تأیید میکند.
ثبت درخواست پروانه اکتشاف در کاداستر جدید
بر اساس اطلاعرسانی انجامشده از سوی وزارت صمت، امکان ثبت درخواست اکتشاف در سامانه جدید کاداستر از ساعت ۱۰ صبح ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ برای متقاضیان سه استان پایلوت فعال شده است. هدف از این مرحله، ارزیابی عملکرد زیرساخت جدید، شناسایی اشکالات احتمالی و اصلاح فرآیندها پیش از توسعه سراسری سامانه عنوان شده است.
راهاندازی مرحلهای سامانه از این جهت اهمیت دارد که ثبت محدوده اکتشافی یکی از نخستین مراحل ورود سرمایهگذار به فعالیت معدنی است و هرگونه اختلال در این بخش میتواند روند آغاز پروژههای اکتشافی را متوقف یا طولانی کند. جعفری نیز تأکید کرده است که پس از تکمیل و ارزیابی دوره آزمایشی، ثبت درخواستهای پروانه اکتشاف در سراسر کشور بر بستر جدید کاداستر انجام خواهد شد.
سامانه جدید کاداستر معادن چه تغییری ایجاد میکند؟
سامانه کاداستر معادن بستر اصلی ثبت و پیگیری بسیاری از فرآیندهای مرتبط با محدودههای معدنی، مجوزهای اکتشاف و بهرهبرداری است.
نسخه جدید این سامانه با هدف ارتقای دسترسی، پایداری و کارایی زیرساخت طراحی شده است. سازمان نظام مهندسی معدن ایران نیز پیشتر اعلام کرده بود که پلتفرم جدید سامانه کاداستر وزارت صمت راهاندازی شده و در کنار بخش مربوط به مسئولان فنی، سامانه کاداستر بهرهبرداران نیز در نشانی رسمی وزارت صمت در دسترس قرار دارد.
نشانی اعلامشده برای سامانه کاداستر معادن وزارت صمت:
سامانه کاداستر معادن وزارت صمت
در مرحله فعلی، موضوع اصلی خبر صرفاً تغییر ظاهر سامانه نیست، بلکه بازگشت امکان ثبت درخواست پروانه اکتشاف در بستر جدید است؛ فرایندی که برای متقاضیان محدودههای معدنی و شرکتهای فعال در اکتشاف اهمیت مستقیم دارد.
اجرای محدود سامانه در سه استان این امکان را به وزارت صمت میدهد که پیش از بازگشایی سراسری، مشکلات احتمالی ثبت محدوده، دسترسی کاربران، پردازش اطلاعات و نحوه رسیدگی به درخواستها را شناسایی کند. مدیرکل صمت خراسان شمالی نیز پیشتر اعلام کرده بود که اجرای آزمایشی با هدف ارزیابی عملکرد سامانه و رفع مسائل اجرایی پیش از توسعه آن به سایر استانها انجام میشود.
برای متقاضیان نیز این مرحله اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا ثبت محدوده اکتشافی میتواند با رقابت میان چند متقاضی همراه باشد و زمان فعالشدن فرآیند ثبت، دسترسی پایدار به سامانه و ثبت صحیح اطلاعات در تعیین وضعیت درخواست اثرگذار است.
هدف وزارت صمت از هوشمندسازی فرآیندهای معدنی
معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت، اجرای پلتفرم جدید کاداستر را بخشی از راهبرد تقویت و ساماندهی زیرساختهای سامانهای و مدیریت هوشمند فرآیندها در برنامه بخش معدن عنوان کرده است.
هدف اعلامشده، حرکت به سمت فرآیندهای الکترونیکیتر، امکان رهگیری بهتر اقدامات و کاهش وابستگی به فرآیندهای دستی است.
این رویکرد تنها به صدور پروانه اکتشاف محدود نیست. در ماههای گذشته نیز وزارت صمت و مجموعههای مرتبط بر افزایش شفافیت اقدامات ادارات استانی در سامانه کاداستر و امکان پیگیری بهتر فرآیندهای مربوط به معادن تأکید کردهاند.
بازگشت ثبت پروانه اکتشاف چه اهمیتی برای سرمایهگذاران معدنی دارد؟
پروانه اکتشاف یکی از نخستین مجوزهای اصلی برای ورود قانونی به عملیات اکتشاف معدنی است. بنابراین در دورههایی که ثبت درخواست محدوده جدید امکانپذیر نباشد، عملاً ورود پروژههای جدید به ابتدای زنجیره اکتشاف با محدودیت مواجه میشود. ازسرگیری ثبت درخواستها به این معناست که متقاضیان در استانهای پایلوت دوباره میتوانند فرآیند مربوط به محدودههای اکتشافی را در سامانه آغاز کنند.
با این حال، فعالشدن سامانه به معنای صدور خودکار پروانه نیست. درخواست ثبتشده باید مراحل قانونی و استعلامهای مربوط به محدوده را طی کند و نتیجه آن بر اساس قوانین و مقررات بخش معدن تعیین خواهد شد.
این تفکیک برای سرمایهگذاران مهم است؛ زیرا ثبت درخواست، آغاز فرآیند است و به معنای قطعیشدن حق اکتشاف در یک محدوده نیست.
چه زمانی سامانه کاداستر برای کل کشور فعال میشود؟
در اطلاعرسانیهای منتشرشده، هنوز تاریخ مشخصی برای گسترش سراسری فرآیند ثبت درخواست پروانه اکتشاف اعلام نشده است. معاون امور معادن وزارت صمت اعلام کرده پس از تکمیل و ارزیابی مرحله پایلوت، فرآیند در سراسر کشور اجرایی خواهد شد. بنابراین زمان بازگشایی سایر استانها به نتیجه ارزیابی فنی و اجرایی این مرحله بستگی دارد.
برای فعالان بخش معدن، اعلام زمان دقیق بازگشایی هر استان از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا امکان ثبت محدودههای اکتشافی میتواند بر برنامه توسعه شرکتهای معدنی و تصمیمهای سرمایهگذاری آنها اثر بگذارد.
تحلیل صنعتگرد؛ آزمون واقعی سامانه جدید بعد از گسترش سراسری است
راهاندازی سامانه جدید کاداستر زمانی برای بخش معدن ارزش واقعی ایجاد میکند که سه مسئله را همزمان حل کند: پایداری سامانه در زمان ثبت درخواستهای پرتعداد، شفافیت وضعیت محدودهها و امکان پیگیری دقیق مراحل رسیدگی. مرحله پایلوت میتواند مشکلات فنی اولیه را آشکار کند، اما آزمون اصلی زمانی خواهد بود که سامانه در تمام استانها فعال شود و تعداد متقاضیان به شکل محسوسی افزایش پیدا کند.
برای شرکتهای اکتشافی و سرمایهگذاران معدنی، صرف دیجیتالیشدن فرآیند کافی نیست؛ مهم این است که زمان رسیدگی کاهش یابد، وضعیت درخواست قابل رهگیری باشد و خطاهای سیستمی موجب از دست رفتن فرصت ثبت محدوده نشود.
بنابراین در هفتههای آینده، دو موضوع باید دنبال شود: نتیجه پایلوت سه استان و زمان اعلامشده برای بازگشایی سراسری ثبت درخواستهای اکتشاف.
