تأمین سوخت صنایع خراسان رضوی در آستانه ماه‌های سرد وارد مرحله پیشگیرانه شده است؛ انجمن مدیران صنایع خراسان با انتشار اطلاعیه‌ای فوری از واحدهای صنعتی دارای مخزن ذخیره سوخت خواسته است حداکثر تا ۲۵ مهرماه نیاز خود را اعلام کرده و فرآیند تخصیص و تکمیل مخازن سوخت را پیگیری کنند.
به گزارش صنعتگرد، این اطلاعیه در پی مصوبات و تأکیدات مطرح‌شده در ستاد انرژی خراسان رضوی و با توجه به نگرانی از شرایط تأمین انرژی در ماه‌های آینده صادر شده است. براساس متن اطلاعیه، بخشی از سهمیه سوخت مهرماه استان باقی مانده و در صورت استفاده نشدن از سهمیه تخصیص‌یافته در مهلت مقرر، امکان استفاده از آن در ادامه وجود نخواهد داشت.
بنابراین واحدهای صنعتی مشمول، به‌ویژه کارخانه‌هایی که در زمان محدودیت گاز طبیعی امکان استفاده از سوخت جایگزین دارند، باید پیش از پایان مهلت تعیین‌شده برای اعلام نیاز، تخصیص سهمیه و ذخیره‌سازی اقدام کنند.
تأمین سوخت صنایع خراسان رضوی؛ چرا مهلت ۲۵ مهر اهمیت دارد؟
موضوع ذخیره سوخت صنایع در خراسان رضوی تنها به یک اطلاعیه اداری محدود نمی‌شود. طی هفته‌های اخیر چند مقام و تشکل اقتصادی استان نسبت به ضرورت آمادگی کارخانه‌ها برای فصل سرد و احتمال محدودیت در تأمین گاز تأکید کرده‌اند.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی نیز اوایل مهرماه، هنگام بازدید از یک واحد صنعتی در شهرک صنعتی توس، آمادگی صنایع برای استفاده از سوخت دوم در روزهای سرد را ضروری دانسته و اعلام کرده بود که این موضوع به‌صورت گسترده به واحدهای صنعتی ابلاغ شده است. طبق اعلام شرکت گاز استان، در دوره اعمال محدودیت گاز، تأمین سوخت دوم صنایع بر عهده شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی خواهد بود.
این موضوع نشان می‌دهد واحدهایی که امکان استفاده از گازوئیل، گاز مایع یا سایر سوخت‌های جایگزین را دارند، نباید فرآیند تأمین سوخت را به زمان شروع محدودیت گاز موکول کنند.
چه واحدهایی باید سریع‌تر اقدام کنند؟
مخاطب اصلی اطلاعیه جدید، فعالان اقتصادی و واحدهای صنعتی دارای مخزن ذخیره سوخت هستند.
این واحدها باید نیاز خود را اعلام و پس از دریافت سهمیه، مراحل تکمیل مخازن را پیگیری کنند. طبق اطلاعیه انجمن مدیران صنایع خراسان، پیگیری موضوع از طریق سازمان صنعت، معدن و تجارت استان یا شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی انجام می‌شود.
در سازوکار شرکت ملی پخش نیز سامانه «سدف» یا سامانه درخواست فرآورده‌های نفتی، بستر ثبت و بررسی درخواست فرآورده‌های مورد نیاز متقاضیان است. شرکت ملی پخش پیش‌تر اعلام کرده متقاضیان فرآورده‌های نفتی باید درخواست خود را در این سامانه ثبت کنند.
با این حال، واحدهای صنعتی باید برای نحوه اقدام در این سهمیه مشخص مهرماه، دستورالعمل اعلام‌شده از سوی مراجع استانی را ملاک قرار دهند.
سهمیه مهرماه در صورت استفاده نشدن از دست می‌رود
یکی از نکات مهم اطلاعیه این است که بخشی از سهمیه سوخت مهرماه استان هنوز باقی مانده است.
براساس اعلام انجمن مدیران صنایع خراسان، سهمیه‌ای که در مهلت تعیین‌شده مورد استفاده قرار نگیرد، در ادامه قابل استفاده نخواهد بود. به همین دلیل صرف داشتن مخزن ذخیره برای کارخانه کافی نیست؛ واحد صنعتی باید پیش از پایان مهلت، درخواست و تخصیص سوخت را نیز پیگیری کند.
مقدار دقیق سهمیه باقی‌مانده مهرماه در اطلاعیه اعلام نشده است.
پیش‌تر غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، با استناد به اعلام معاون وزیر صمت گفته بود حدود ۳۸ میلیون لیتر سوخت برای استان اختصاص یافته و باید زمینه ذخیره‌سازی آن فراهم شود.
این رقم را نباید الزاماً معادل سهمیه باقی‌مانده موضوع اطلاعیه ۲۵ مهر دانست؛ بلکه نشان‌دهنده ابعاد برنامه تأمین و ذخیره سوخت بخش صنعت و معدن استان در آستانه فصل سرد است.
تجربه معادن خراسان رضوی؛ تأخیر در درخواست سوخت می‌تواند تولید را متوقف کند
مشکل تأمین سوخت پیش از این در بخش معدن استان نیز مشاهده شده است.
غلامرضا نازپرور، رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، در شهریورماه اعلام کرده بود برخی معادن فقط یک‌سوم تا یک‌چهارم سهمیه سوخت تأییدشده خود را دریافت می‌کنند.
او همچنین گفته بود طی شدن فرآیند ثبت درخواست، تأیید کارشناسی و تأیید نهایی سوخت در برخی موارد حدود یک هفته زمان می‌برد و تأخیر در تخصیص گازوئیل می‌تواند مستقیماً بر میزان تولید معدن اثر بگذارد.
این تجربه اهمیت هشدار انجمن مدیران صنایع درباره موکول نکردن درخواست سوخت به روزهای پایانی را بیشتر می‌کند؛ زیرا در صورت افزایش همزمان تقاضای صنایع در شروع فصل سرد، زمان مورد نیاز برای بررسی و تحویل سوخت نیز اهمیت بیشتری خواهد داشت.
فقط ذخیره گازوئیل مطرح نیست؛ صنایع به سمت سوخت دوم می‌روند
برخی واحدهای صنعتی خراسان رضوی برای کاهش وابستگی به گاز طبیعی، به سراغ راهکارهای جایگزین رفته‌اند.
در یکی از واحدهای صنعتی شهرک صنعتی توس، تأسیسات SNG یا گاز طبیعی مصنوعی ایجاد شده که با ترکیب گاز مایع و هوا، سوختی با ویژگی‌های نزدیک به گاز طبیعی برای تجهیزات کارخانه فراهم می‌کند.
طبق اعلام مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی، چنین تأسیساتی می‌تواند در زمان افت فشار یا محدودیت گاز طبیعی، امکان ادامه بخشی از فعالیت واحد صنعتی را بدون تعویض تجهیزات گازسوز فراهم کند.
همچنین برای واحدهای دارای مخازن LPG، امکان تأمین گاز مایع از طریق سازوکارهای شرکت ملی پخش پیش‌بینی شده است.
این راهکار البته برای همه صنایع یکسان نیست و انتخاب سوخت دوم به نوع خط تولید، مشعل‌ها، تجهیزات ایمنی، ظرفیت مخزن و مجوزهای مورد نیاز بستگی دارد.
تحلیل صنعتگرد؛ مهلت ۲۵ مهر در واقع یک هشدار برای مدیریت زمستان صنایع است
مهم‌ترین بخش اطلاعیه انجمن مدیران صنایع خراسان، خود تاریخ ۲۵ مهرماه نیست؛ پیام اصلی این است که کارخانه‌ها باید پیش از آغاز دوره محدودیت، تکلیف سوخت جایگزین خود را روشن کنند.
تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که در دوره‌های افزایش مصرف خانگی گاز، صنایع یکی از نخستین بخش‌هایی هستند که با محدودیت روبه‌رو می‌شوند. امسال نیز مدیران بخش انرژی خراسان رضوی بر آمادگی برای سوخت دوم تأکید کرده‌اند.
برای مدیر کارخانه، آمادگی واقعی یعنی چهار موضوع پیش از شروع سرما تعیین تکلیف شده باشد: میزان نیاز سوخت جایگزین، سهمیه و مجوز دریافت، ظرفیت واقعی مخزن و آماده بودن تجهیزات مصرف سوخت دوم.
اگر یکی از این حلقه‌ها ناقص باشد، صرف تخصیص سهمیه لزوماً تضمین‌کننده ادامه تولید نخواهد بود.
نکته دیگر، زمان است. وقتی درخواست‌ها در هفته‌های سرد افزایش پیدا کند، هم فرآیند اداری و هم شبکه حمل و توزیع سوخت با تقاضای بیشتری مواجه خواهد شد. بنابراین ذخیره‌سازی زودتر از موعد می‌تواند احتمال ایجاد وقفه در خط تولید را کاهش دهد.
برای صنایع خراسان رضوی که طی سال جاری هم با محدودیت‌های برق و هم نگرانی درباره تأمین گاز مواجه بوده‌اند، مدیریت سوخت دوم عملاً به بخشی از برنامه تداوم تولید تبدیل شده است.
