مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی از صدور مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ خبر داد؛ مجوزی که به گفته فعالان این صنعت، اگرچه میتواند بخشی از مازاد تولید را جذب کند، اما برای بازگرداندن تعادل به بازار کافی نیست.
به گزارش صنعتگرد، حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، با اشاره به افزایش ظرفیت تولید مرغ در کشور اعلام کرد که ظرفیت جوجهریزی به بیش از ۱۷۰ میلیون قطعه در ماه رسیده است؛ ظرفیتی که امکان تولید سالانه بیش از سه میلیون تن گوشت مرغ را فراهم میکند.
با این حال، کاهش مصرف داخلی، بهویژه پس از اصلاح نظام یارانهها، موجب شده است بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولید صنعت مرغداری بدون تقاضای مؤثر باقی بماند.
تولید بالاتر از نیاز واقعی بازار
به گفته اسداللهنژاد، برای تأمین نیاز واقعی بازار داخلی، جوجهریزی حدود ۱۲۰ میلیون قطعه در ماه کافی است و تولید بیش از این میزان، به شکلگیری مازاد عرضه منجر میشود.
وی افزود در خردادماه حدود ۱۳۷ میلیون قطعه جوجهریزی انجام شده که دستکم ۲۰ میلیون قطعه بیشتر از نیاز بازار بوده است.
ادامه این روند، علاوه بر افزایش حجم مرغ مازاد، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگانی وارد کرده که همزمان با رشد هزینههای تولید، با کاهش قیمت فروش نیز مواجهاند.
زیان ۶۰ تا ۷۰ هزار تومانی در فروش هر کیلوگرم مرغ زنده
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، عدم تعادل میان عرضه و تقاضا را عامل اصلی زیان مرغداران دانست و گفت قیمت تمامشده هر کیلوگرم مرغ زنده حدود ۲۸۰ هزار تومان است، در حالی که این محصول در استانهای مختلف با قیمت ۱۹۰ تا ۲۲۰ هزار تومان به فروش میرسد.
بر این اساس، تولیدکنندگان به ازای فروش هر کیلوگرم مرغ زنده، حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان زیان متحمل میشوند.
به گفته وی، این شرایط طی چند ماه گذشته ادامه داشته و با تداوم افت قیمتها، میزان زیان مرغداران نیز روزبهروز افزایش یافته است.
صدور مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ
اسداللهنژاد از موافقت با صادرات ۱۰ هزار تن مرغ در مرحله نخست خبر داد، اما تأکید کرد که این میزان صادرات برای جمعآوری مازاد موجود در بازار و ایجاد ثبات در صنعت مرغداری کافی نیست.
وی معتقد است صادرات مرغ باید از یک اقدام مقطعی به یک سیاست مستمر و پایدار تبدیل شود؛ زیرا باز و بسته شدن دورهای مسیر صادرات، امکان برنامهریزی تولیدکنندگان و حضور پایدار ایران در بازارهای خارجی را از بین میبرد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی تصریح کرد استمرار صادرات میتواند اعتماد خریداران خارجی را افزایش دهد و زمینه انعقاد قراردادهای بلندمدت با بازارهای هدف را فراهم کند.
انتقاد از نحوه جمعآوری مرغ مازاد
اسداللهنژاد همچنین از عملکرد شرکت پشتیبانی امور دام در جمعآوری مرغ مازاد انتقاد کرد و گفت این شرکت خرید مستقیم و مؤثری از تولیدکنندگان انجام نمیدهد.
به گفته وی، حجم خریدهای انجامشده نیز به اندازهای نیست که بتواند مازاد موجود در بازار را جذب کرده و تعادل میان عرضه و تقاضا را برقرار کند.
او همچنین با اشاره به تأخیر در صدور مجوز صادرات گفت درخواست صادرات حدود یک ماه قبل به کارگروه امنیت غذایی ارائه شده بود، اما مجوز مربوطه تازه ابلاغ شده است.
به گفته اسداللهنژاد، حتی یکی از نامههای مرتبط با صادرات که مربوط به ۱۰ روز قبل بوده، با تأخیر به اتحادیه رسیده است.
صادرات پایدار؛ شرط حفظ ظرفیت صنعت مرغداری
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی با تأکید بر لزوم حمایت همهجانبه از صادرات گفت حضور مؤثر در بازارهای جهانی تنها با صدور مجوز مقطعی امکانپذیر نیست.
به اعتقاد وی، همکاری دولت، دستگاه دیپلماسی و تشکلهای تولیدی برای شناسایی بازارهای هدف، تسهیل تجارت و صادرات مستمر مازاد تولید ضروری است.
توسعه پایدار صادرات میتواند ضمن جلوگیری از افت قیمت در بازار داخلی، امکان استفاده کاملتر از ظرفیت واحدهای مرغداری و استمرار فعالیت تولیدکنندگان را فراهم کند.
هشدار درباره خروج مرغداران از چرخه تولید
اسداللهنژاد در پایان هشدار داد که تداوم زیان تولیدکنندگان ممکن است بخشی از مرغداران را ناچار به خروج از چرخه تولید کند.
به گفته وی، کاهش تعداد تولیدکنندگان میتواند در دورههای بعدی به افت تولید، برهم خوردن تعادل بازار، تهدید امنیت غذایی و افزایش شدید قیمت مرغ منجر شود.
صدور مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ را میتوان نخستین اقدام برای کاهش فشار ناشی از مازاد تولید دانست؛ با این حال، فعالان صنعت مرغداری معتقدند حل ریشهای این مسئله به تنظیم دقیق میزان جوجهریزی، خرید مؤثر مرغ مازاد و تدوین یک سیاست صادراتی پایدار نیاز دارد.
تحلیل صنعتگرد
صدور مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ، در شرایط فعلی میتواند بخشی از فشار موجود بر بازار داخلی را کاهش دهد، اما این اقدام بهتنهایی برای حل مشکل ساختاری صنعت مرغداری کافی نیست. مسئله اصلی، شکاف میان ظرفیت تولید و تقاضای واقعی بازار است؛ شکافی که در صورت نبود برنامهریزی، بهطور دورهای موجب زیان تولیدکننده و جهش قیمت برای مصرفکننده خواهد شد.
از منظر تولید، ادامه فروش مرغ زنده با قیمتی پایینتر از هزینه تمامشده، نقدینگی واحدهای مرغداری را تضعیف میکند. مرغداران برای ادامه فعالیت به سرمایه در گردش، تأمین نهاده، خرید جوجه و پرداخت هزینههای انرژی و نیروی انسانی نیاز دارند. وقتی فروش هر کیلوگرم محصول با زیان همراه باشد، نخستین واکنش طبیعی تولیدکننده کاهش جوجهریزی یا توقف فعالیت است.
کاهش تولید شاید در کوتاهمدت از حجم مازاد عرضه بکاهد، اما با توجه به دوره زمانی پرورش مرغ، میتواند چند ماه بعد بازار را با کمبود مواجه کند. نتیجه چنین چرخهای معمولاً افزایش ناگهانی قیمت، مداخله دوباره دولت و بیثباتی بیشتر در زنجیره تأمین خواهد بود.
از سوی دیگر، صادرات پایدار میتواند به یکی از ابزارهای اصلی تنظیم بازار تبدیل شود؛ مشروط بر اینکه مجوزها مقطعی، دیرهنگام و غیرقابلپیشبینی نباشند. خریداران خارجی برای همکاری با تأمینکنندگان ایرانی به ثبات در قیمت، کیفیت، حجم عرضه و زمان تحویل نیاز دارند. باز و بسته شدن مسیر صادرات، اعتبار تجاری صادرکنندگان را کاهش میدهد و بازارهای هدف را به سمت رقبا هدایت میکند.
فرصت مهم پیشروی صنعت مرغداری، تبدیل ظرفیت مازاد داخلی به مزیت صادراتی است. ایران از نظر زیرساخت پرورش مرغ، نیروی انسانی و ظرفیت تولید، توان حضور گستردهتر در بازار کشورهای همسایه را دارد. با این حال، تحقق این ظرفیت نیازمند برنامه مشخص برای استانداردهای بهداشتی، بستهبندی، زنجیره سرد، حملونقل، تأمین مالی و دیپلماسی تجاری است.
در کنار توسعه صادرات، کنترل میزان جوجهریزی نیز باید بر پایه دادههای واقعی بازار انجام شود. اگر تولید بدون توجه به مصرف داخلی و ظرفیت صادرات ادامه پیدا کند، صادرات نیز نمیتواند تمام مازاد ایجادشده را جذب کند. ایجاد سامانه یکپارچه اطلاعات تولید، مصرف، موجودی و صادرات میتواند تصمیمگیری در این حوزه را دقیقتر کند.
در مجموع، مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ را میتوان یک اقدام فوری برای کاهش فشار بر بازار دانست، نه یک راهحل نهایی. پایداری صنعت مرغداری به سه عامل اصلی وابسته است: تنظیم هوشمند تولید، خرید مؤثر مازاد و ایجاد مسیر صادراتی مستمر. بیتوجهی به این سه عامل، صنعت را میان دو بحران تکرارشونده یعنی زیان تولیدکننده و گرانی برای مصرفکننده گرفتار خواهد کرد.
