هفته ملی صادرات امسال با هفت روز برنامه تخصصی در حوزه کریدورهای تجاری، حمل‌ونقل ریلی، صادرات دانش‌بنیان، خدمات فنی و مهندسی، رفع تعهدات ارزی و دیپلماسی تجاری برگزار می‌شود؛ برنامه‌ای که سازمان توسعه تجارت هدف آن را رفع موانع صادرکنندگان و کمک به جبران کاهش صادرات در ادامه سال اعلام کرده است.
به گزارش صنعتگرد به نقل از تسنیم، محمدعلی دهقان‌دهنوی، معاون وزیر صمت و رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران، اعلام کرد برنامه‌های سی‌امین روز ملی صادرات امسال به یک هفته کاری توسعه یافته و از ۲۰ مهر تا سه‌شنبه هفته آینده ادامه خواهد داشت. مراسم اصلی روز ملی صادرات نیز چهارشنبه ۲۹ مهرماه برگزار می‌شود.
به گفته دهقان‌دهنوی، توسعه صادرات تنها در اختیار یک دستگاه نیست و موضوعاتی مانند حمل‌ونقل، زیرساخت، تأمین مالی، قوانین، تعهدات ارزی، دیپلماسی اقتصادی و فعالیت تشکل‌های بخش خصوصی مستقیماً بر عملکرد صادرکنندگان اثر می‌گذارند. به همین دلیل برای هر روز از این هفته، یکی از حلقه‌های اصلی تجارت خارجی در دستور کار قرار گرفته است.
هفته ملی صادرات ۱۴۰۵ چه برنامه‌هایی برای صادرکنندگان دارد؟
یکی از نخستین محورهای برنامه‌های امسال، زیرساخت‌ها و کریدورهای تجاری است. سازمان توسعه تجارت قصد دارد با مشارکت وزارت راه و شهرسازی و شرکت راه‌آهن، راهکارهای توسعه مسیرهای جایگزین و افزایش ظرفیت حمل کالا را بررسی کند.
در همین بخش قرار است تفاهم‌نامه‌ای با محور تسهیل توسعه کریدورهای تجاری، به‌ویژه در بخش حمل‌ونقل ریلی، منعقد شود.
اهمیت این موضوع برای صادرکنندگان در ماه‌های اخیر بیشتر شده است؛ زیرا هزینه و قابلیت اطمینان مسیر حمل به یکی از متغیرهای تعیین‌کننده تجارت خارجی تبدیل شده و ایجاد مسیرهای جایگزین می‌تواند ریسک توقف یا افزایش هزینه ارسال کالا را کاهش دهد.
صادرات دانش‌بنیان و کالاهای با ارزش افزوده بیشتر
بخش دیگری از برنامه‌ها به صادرات کالاها و خدمات دانش‌بنیان و محصولات ارزش‌آفرین اختصاص یافته است.
این برنامه با مشارکت معاونت علمی ریاست‌جمهوری دنبال خواهد شد و هدف آن افزایش سهم محصولاتی است که ارزش صادراتی آنها بیش از صادرات مواد اولیه و کالاهای کم‌فرآوری‌شده است.
برای صنعت ایران، توسعه چنین صادراتی می‌تواند به معنای افزایش حضور شرکت‌های تولیدکننده تجهیزات، فناوری، نرم‌افزارهای صنعتی و محصولات دانش‌بنیان در بازارهای خارجی باشد.
خدمات فنی و مهندسی دوباره در کانون صادرات
صادرات خدمات فنی و مهندسی نیز یکی از محورهای اصلی هفته ملی صادرات خواهد بود.
شرکت‌های فعال در این حوزه با مشارکت وزارت راه و شهرسازی و وزارت نیرو در برنامه‌های تخصصی حضور خواهند داشت.
ظرفیت صادرات خدمات فنی و مهندسی برای ایران تنها به پروژه‌های ساختمانی محدود نیست و می‌تواند حوزه‌هایی مانند نیروگاه، آب و فاضلاب، راه، تأسیسات صنعتی و زیرساخت‌های انرژی را نیز شامل شود.
توسعه این بخش از آن جهت اهمیت دارد که برخلاف صادرات کالایی، بخش مهمی از ارزش ایجادشده در پروژه‌های فنی و مهندسی ناشی از دانش، طراحی و توان اجرایی شرکت‌های ایرانی است.
شرکت‌های مدیریت صادرات برای ورود بنگاه‌های کوچک به بازار خارجی
سازمان توسعه تجارت همچنین برنامه‌ای را با مشارکت اتاق بازرگانی تهران به بررسی ظرفیت شرکت‌های مدیریت صادرات اختصاص داده است.
این شرکت‌ها می‌توانند برای واحدهای تولیدی کوچک و متوسطی که امکان ایجاد دفتر صادرات، شبکه توزیع یا تیم تخصصی بازاریابی خارجی ندارند، نقش واسط تخصصی ایفا کنند.
برای بسیاری از کارخانه‌های کوچک، مسئله اصلی تنها تولید کالای صادراتی نیست؛ پیدا کردن مشتری خارجی، شناخت مقررات بازار مقصد، حمل، وصول پول و پیگیری قرارداد نیز هزینه و تخصص جداگانه‌ای نیاز دارد.
تقویت شرکت‌های مدیریت صادرات در صورت اجرای عملی می‌تواند بخشی از این هزینه را میان چند تولیدکننده تقسیم کند.
اصلاح قوانین صادرات با حضور مجلس
«قانون‌گذاری و جهش صادرات» نیز در میان موضوعات هفته ملی صادرات قرار گرفته است.
قرار است نشستی با حضور تعدادی از رؤسای کمیسیون‌های مجلس برگزار شود تا مشکلات قانونی فعالان صادراتی و اصلاحاتی که برای تسهیل تجارت خارجی نیاز است بررسی شود.
این بخش می‌تواند برای صادرکنندگان اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا تعدد مقررات و تغییر رویه‌ها در حوزه ارز، گمرک، صادرات و واردات مواد اولیه از جمله موضوعاتی است که فعالان اقتصادی بارها درباره آن هشدار داده‌اند.
صادرکنندگان خوش‌حساب ارزی تقدیر می‌شوند
یکی دیگر از برنامه‌های امسال به رفع تعهدات ارزی اختصاص دارد.
سازمان توسعه تجارت اعلام کرده صادرکنندگانی که ارز حاصل از صادرات خود را مطابق مقررات و در موعد مقرر بازگردانده‌اند، در برنامه‌ای با حضور مسئولان مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.
تعهدات ارزی طی سال‌های اخیر یکی از چالش‌های اصلی بخش صادرات بوده و فعالان اقتصادی بارها خواستار ساده‌تر شدن فرآیندها و نزدیک شدن مقررات به واقعیت تجارت خارجی شده‌اند.
بنابراین برای صادرکنندگان، مهم‌تر از تقدیر نمادین این خواهد بود که آیا نشست‌های هفته صادرات به اصلاح عملی برخی فرآیندهای ارزی منجر می‌شود یا خیر.
دیپلماسی تجاری و نقش تشکل‌های بخش خصوصی
تشکل‌های اقتصادی، کنفدراسیون صادرات ایران و وزارت امور خارجه نیز در برنامه‌های هفته ملی صادرات حضور خواهند داشت.
یکی از محورهای پیش‌بینی‌شده، دیپلماسی تجاری است؛ یعنی استفاده از ظرفیت سفارتخانه‌ها، رایزنان بازرگانی و روابط اقتصادی برای تسهیل ورود شرکت‌های ایرانی به بازارهای خارجی.
در کنار آن، قرار است نقش تشکل‌های بخش خصوصی در شناسایی موانع صادرات و ارائه راهکارهای اجرایی پررنگ‌تر شود.
مراسم اصلی روز ملی صادرات ۲۹ مهر برگزار می‌شود
سی‌امین مراسم روز ملی صادرات روز چهارشنبه ۲۹ مهرماه برگزار خواهد شد و سازمان توسعه تجارت اعلام کرده تلاش می‌شود این مراسم مطابق سال‌های گذشته با حضور رئیس‌جمهور برگزار شود.
در این مراسم همچنین از صادرکنندگان نمونه تقدیر خواهد شد.
با این حال، امسال تمرکز سازمان توسعه تجارت تنها بر مراسم اصلی نیست و برنامه‌های تخصصی قبل از آن قرار است موضوعاتی را پوشش دهد که مستقیماً با فعالیت صادرکنندگان ارتباط دارد.
تحلیل صنعتگرد؛ معیار موفقیت هفته صادرات بعد از ۲۹ مهر مشخص می‌شود
برگزاری هفت روز نشست تخصصی زمانی برای بخش تولید و تجارت ارزش اقتصادی پیدا می‌کند که بخشی از مسائل مطرح‌شده به تصمیم اجرایی با زمان‌بندی مشخص تبدیل شود.
در میان برنامه‌های اعلام‌شده، توسعه کریدورهای تجاری و حمل ریلی، اصلاح برخی مقررات، تسهیل رفع تعهد ارزی و تقویت خدمات صادراتی برای بنگاه‌های کوچک از جمله محورهایی هستند که می‌توانند اثر مستقیم‌تری بر هزینه صادرات داشته باشند.
برای یک کارخانه، مسئله اصلی تعداد همایش‌های برگزارشده نیست. تولیدکننده می‌خواهد بداند ارسال کالا به بازار هدف چقدر هزینه دارد، دریافت پول با چه موانعی روبه‌روست، مقررات صادرات تا چه اندازه قابل پیش‌بینی است و آیا امکان دسترسی به مسیر حمل پایدار وجود دارد یا خیر.
بنابراین ارزیابی واقعی هفته ملی صادرات باید بعد از پایان برنامه‌ها انجام شود؛ زمانی که مشخص شود چه تفاهم‌نامه‌هایی اجرایی شده، کدام مقررات تغییر کرده و چه مانعی از مسیر صادرکننده برداشته شده است.
