کارخانه بیواتانول باشت پس از چند سال تأخیر، به پیشرفت فیزیکی ۷۷ درصد رسیده و تکمیل آن برای سال ۱۴۰۶ هدفگذاری شده است. این واحد صنعتی با ظرفیت تولید روزانه ۲۰۰ هزار لیتر اتانول سوختی و زیستی، یکی از پروژههای شاخص سوخت پاک در کهگیلویه و بویراحمد محسوب میشود؛ با این حال تأمین مالی و تکمیل زیرساختها همچنان دو عامل تعیینکننده در زمان بهرهبرداری آن هستند.
به گزارش صنعتگرد به نقل از ایرنا، آخرین بررسیها از روند اجرای این پروژه نشان میدهد پیشرفت فیزیکی آن به ۷۷ درصد رسیده است. مقایسه این رقم با گزارش اردیبهشتماه، که پیشرفت پروژه را حدود ۶۸ درصد اعلام کرده بود، از افزایش ۹ واحد درصدی پیشرفت طرح طی ماههای اخیر حکایت دارد.
کارخانه بیواتانول باشت در مسیر تکمیل
پروژه تولید بیواتانول در شهرک صنعتی خاناحمد شهرستان باشت سابقهای چندساله دارد. اطلاعات رسمی شرکت شهرکهای صنعتی کهگیلویه و بویراحمد نشان میدهد کلنگ احداث این زیستپالایشگاه در ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ زده شد. در گزارش تازه ایرنا نیز آغاز عملیات اجرایی پروژه مهرماه ۱۳۹۸ عنوان شده است؛ بنابراین کلنگزنی و شروع عملیات اجرایی پروژه در دو مقطع زمانی جداگانه انجام شدهاند.
این پروژه در زمینی به مساحت ۱۵ هکتار در شهرک صنعتی خاناحمد احداث میشود. در زمان آغاز طرح، شرکت شهرکهای صنعتی آن را دومین زیستپالایشگاه بایواتانول و کنجاله تخمیری کشور معرفی کرده بود.
براساس آخرین اطلاعات منتشرشده، ظرفیت تولید این مجموعه روزانه ۲۰۰ هزار لیتر اتانول سوختی و زیستی اعلام شده است. ظرفیت سالانه تولید الکل سوختی نیز در گزارش جدید ایرنا ۶۰ هزار تن عنوان شده است.
از ۶۸ درصد در اردیبهشت تا ۷۷ درصد در مرداد
گزارشهای منتشرشده در سال ۱۴۰۵ نشان میدهد روند تکمیل پروژه در ماههای اخیر سرعت بیشتری گرفته است. ایرنا در ۳۰ اردیبهشت پیشرفت فیزیکی کارخانه را ۶۸ درصد اعلام کرده بود؛ این رقم در گزارش تازه به ۷۷ درصد رسیده است.
به گفته بهنام برازنده، فرماندار باشت، بخشی از سازههای موردنیاز پروژه در اصفهان و تهران ساخته شده و در صورت امکان استفاده و نصب این تجهیزات، پیشرفت فیزیکی طرح میتواند از مرز ۸۰ درصد عبور کند.
شرایط اقتصادی، تورم و مشکلات اجرای طرحهای صنعتی از عواملی عنوان شدهاند که برنامه زمانی اولیه پروژه را تغییر دادهاند. در زمان کلنگزنی، بهرهبرداری از زیستپالایشگاه طی ۳۰ ماه پیشبینی شده بود، اما پروژه عملاً با تأخیر چندساله روبهرو شده است.
تأمین مالی همچنان گلوگاه اصلی پروژه است
تأمین منابع مالی یکی از مهمترین مسائل پروژه طی سالهای گذشته بوده است. براساس گزارش ایسنا در ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، تا آن زمان حدود ۲۶۰۰ میلیارد تومان در کارخانه سرمایهگذاری شده بود که بخشی از آن از طریق مشارکت مردم و تأمین اعتبار از بازار سرمایه انجام شده است.
چند هفته بعد، استاندار کهگیلویه و بویراحمد از موافقت بانک ملی ایران برای تأمین مالی ۲۰ هزار میلیارد ریالی پروژه خبر داد. این موافقت در گزارش ۳۰ اردیبهشت ایرنا نیز بهطور مستقل منتشر شده است.
در آخرین گزارش، فرماندار باشت در عین حال اعلام کرده که برای تکمیل و بهرهبرداری از پروژه حدود سه هزار میلیارد ریال اعتبار مورد نیاز است و تأمین این منابع از محل اوراق و اسناد خزانه با همکاری دو بانک دنبال میشود.
در گزارشهای موجود رابطه دقیق میان تسهیلات ۲۰ هزار میلیارد ریالی مورد موافقت بانک ملی و رقم سه هزار میلیارد ریالی مورد نیاز برای تکمیل نهایی پروژه تشریح نشده است؛ بنابراین این دو رقم را نمیتوان بدون اطلاعات بیشتر بهعنوان منابع مالی جایگزین یا همپوشان در نظر گرفت.
زیرساخت برق نیز در دستور کار قرار دارد
علاوه بر منابع مالی، تأمین برق مورد نیاز کارخانه یکی دیگر از مسائل پروژه بوده است. استاندار کهگیلویه و بویراحمد در اردیبهشتماه اعلام کرده بود احداث پست گنبد برای تأمین برق پروژه تصویب شده و تأمین انشعاب و خط انتقال برق نیز در حال پیگیری است.
این موضوع برای واحدی با فرآیند تولید صنعتی مستمر اهمیت ویژهای دارد و تکمیل زیرساخت انرژی را به یکی از پیشنیازهای عملیاتیشدن کارخانه تبدیل میکند.
تولید سوخت زیستی و محصولات جانبی
هدف اصلی پروژه، تولید اتانول سوختی بهعنوان یکی از سوختها و افزودنیهای زیستی است. در اطلاعات اولیه منتشرشده از سوی شرکت شهرکهای صنعتی، استفاده از اتانول برای افزایش عدد اکتان و بهبود کیفیت بنزین از اهداف احداث این واحد عنوان شده بود.
در طراحی اولیه سال ۱۳۹۷، ظرفیت سالانه پروژه ۶۶ میلیون لیتر بایواتانول و ۶۶ هزار تن کنجاله تخمیری اعلام شده بود. با این حال، گزارشهای جدید مشخصات متفاوتی برای تولید سالانه محصولات اصلی و جانبی ارائه کردهاند.
برای نمونه، ایسنا در اردیبهشت ۱۴۰۵ ظرفیت سالانه را ۶۰ هزار تن الکل سوختی و ۶ هزار تن خوراک دام اعلام کرده است، در حالی که گزارش دیگری از ایرنا در همان ماه رقم متفاوتی برای محصول جانبی ذکر کرده بود. به همین دلیل، تا زمان انتشار مشخصات فنی نهایی از سوی مجری پروژه، نمیتوان ظرفیت قطعی تولید محصولات جانبی را با اطمینان اعلام کرد.
آنچه در گزارشهای جدید بر آن اتفاق نظر وجود دارد، ظرفیت تولید روزانه ۲۰۰ هزار لیتر اتانول است.
اشتغال مستقیم برای حدود ۲۵۰ نفر
براساس آخرین گزارش ایرنا، بهرهبرداری از این پروژه میتواند حدود ۲۵۰ فرصت شغلی مستقیم ایجاد کند. همین میزان اشتغال مستقیم در گزارش مربوط به تأمین مالی پروژه در اردیبهشت نیز اعلام شده بود.
در گزارشهای قدیمیتر برآوردهای دیگری از مجموع اشتغال مستقیم و غیرمستقیم پروژه منتشر شده است؛ به همین دلیل برای ارزیابی اشتغال نهایی کارخانه، رقم ۲۵۰ نفر بهعنوان آخرین برآورد اعلامشده برای اشتغال مستقیم قابل اتکاتر است.
بهرهبرداری بیواتانول باشت برای ۱۴۰۶ هدفگذاری شد
براساس آخرین برنامه اعلامشده، در صورت تأمین منابع مالی و نبود موانع پیشبینینشده، بهرهبرداری از این واحد برای سال ۱۴۰۶ هدفگذاری شده است. فرماندار باشت همچنین اعلام کرده در صورت فراهمشدن شرایط، روند تأمین مالی و عملیات اجرایی پروژه میتواند از اواسط مهرماه سرعت بیشتری بگیرد.
تکمیل این پروژه پس از سالها تأخیر علاوه بر اضافهکردن ظرفیت تازه به تولید سوختهای زیستی کشور، میتواند به فعالشدن بخشی از ظرفیت صنعتی شهرک خاناحمد و شکلگیری فعالیتهای جانبی در حوزه تأمین مواد اولیه، حملونقل و محصولات جانبی کمک کند.
