در حالی که محدودیت برق شهرکهای صنعتی دولتی به یک روز در هفته کاهش یافته، برخی شهرکهای صنعتی خصوصی همچنان با دو تا سه روز قطعی برق مواجهاند؛ شرایطی که به گفته رئیس شورای هماهنگی شهرکهای صنعتی، برنامه تولید و فعالیت واحدهای مستقر در این شهرکها را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
به گزارش صنعتگرد به نقل از تحلیل بازار، مهدی بستانچی، رئیس شورای هماهنگی شهرکهای صنعتی سراسر کشور، از تفاوت قابل توجه در نحوه تأمین برق شهرکهای صنعتی دولتی و خصوصی انتقاد کرده است.
به گفته او، پس از پیگیریهای انجامشده، قطعی برق در شهرکهای صنعتی دولتی به حدود یک روز در هفته رسیده، اما این شرایط برای شهرکهای خصوصی یکسان نیست و در برخی مناطق محدودیت برق تا دو و نیم یا حتی سه روز در هفته ادامه دارد.
قطعی سه روزه برق؛ مشکل جدی شهرکهای صنعتی خصوصی
برای یک کارخانه، خاموشی چند روزه فقط به معنای توقف چند ساعته تجهیزات نیست. برنامه تولید، تحویل سفارش، شیفت نیروی انسانی، نگهداری ماشینآلات و حتی کیفیت برخی محصولات میتواند تحت تأثیر قطعیهای مکرر قرار گیرد.
این مسئله زمانی جدیتر میشود که یک واحد تولیدی نتواند از قبل برنامه مشخص و پایداری برای زمان تأمین برق داشته باشد.
رئیس شورای هماهنگی شهرکهای صنعتی تأکید کرده است که بینظمی در تأمین برق شهرکهای صنعتی خصوصی بیشتر از شهرکهای دولتی است و وعدههای مطرحشده درباره کاهش محدودیتها در همه این شهرکها بهطور کامل محقق نشده است.
از نگاه تولیدکنندگان مستقر در این مناطق، تفاوت در میزان خاموشی میتواند عملاً به ایجاد شرایط نابرابر میان واحدهای صنعتی منجر شود؛ زیرا کارخانهای با یک روز توقف در هفته شرایط متفاوتی نسبت به واحدی دارد که دو یا سه روز امکان فعالیت کامل ندارد.
آیا تولیدکننده باید نیروگاه بسازد؟
موضوع دیگری که بستانچی به آن انتقاد کرده، انتقال بخشی از مسئولیت تأمین برق به صنایع است.
در سالهای اخیر، احداث نیروگاههای خورشیدی یا نیروگاههای اختصاصی به یکی از راهکارهای پیشنهادی برای کاهش محدودیت انرژی صنایع تبدیل شده است. با این حال، رئیس شورای هماهنگی شهرکهای صنعتی معتقد است تولیدکنندگان پیشتر هزینه انشعاب و تأمین زیرساخت برق را پرداخت کردهاند و نمیتوان مسئولیت اصلی جبران کمبود برق را به واحدهای صنعتی منتقل کرد.
به گفته او، تأمین برق و زیرساخت آن یکی از خدمات عمومی است و مسئولیت اصلی آن بر عهده وزارت نیرو قرار دارد.
البته سرمایهگذاری صنایع در تولید برق میتواند بخشی از ریسک خاموشی را کاهش دهد، اما برای بسیاری از صنایع کوچک و متوسط، احداث نیروگاه مستقل نیازمند سرمایهای است که تأمین آن بهسادگی امکانپذیر نیست.
ظرفیت ۱۰ هزار مگاواتی در نیروگاههای موجود؟
بستانچی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت نیروگاههای حرارتی کشور اشاره کرده و گفته است حدود ۲۰ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاههای حرارتی هنوز به سیکل ترکیبی تبدیل نشده است. برآورد مطرحشده از سوی او نشان میدهد تبدیل این نیروگاهها به سیکل ترکیبی میتواند حدود ۱۰ هزار مگاوات ظرفیت برق بیشتر ایجاد کند.
نیروگاه سیکل ترکیبی با استفاده دوباره از حرارت خروجی توربین گازی، امکان تولید برق بیشتر با مصرف سوخت مشابه را فراهم میکند و به همین دلیل افزایش راندمان نیروگاههای موجود یکی از گزینههای مهم برای مدیریت ناترازی برق محسوب میشود.
چرا تفاوت خاموشی شهرکها برای سرمایهگذار مهم است؟
مسئله برق اکنون از یک هزینه جاری کارخانه فراتر رفته و به یکی از متغیرهای مهم در تصمیمگیری برای سرمایهگذاری صنعتی تبدیل شده است. سرمایهگذاری که قصد احداث کارخانه در یک شهرک صنعتی را دارد، علاوه بر قیمت زمین، دسترسی به جاده، آب و گاز، باید میزان پایداری تأمین برق را نیز بررسی کند. اگر یک شهرک صنعتی در فصل گرم سال دو تا سه روز در هفته محدودیت برق داشته باشد، ظرفیت اسمی خط تولید الزاماً به معنای ظرفیت واقعی تولید نخواهد بود.
برای واحدهایی با خطوط پیوسته، تجهیزات حساس یا هزینه بالای راهاندازی و توقف نیز اثر قطعی برق میتواند بیشتر باشد. از همین رو، تفاوت محسوس میان وضعیت شهرکهای صنعتی خصوصی و دولتی فقط یک اختلاف مدیریتی نیست و میتواند بر هزینه تولید، جذابیت سرمایهگذاری و رقابتپذیری واحدهای مستقر در شهرکهای صنعتی اثر بگذارد.
در شرایطی که صنایع با ناترازی انرژی روبهرو هستند، کاهش خاموشیها، افزایش راندمان نیروگاهها و ایجاد قواعد یکسان برای مدیریت محدودیت برق شهرکهای صنعتی میتواند یکی از مطالبات اصلی بخش تولید در ماههای آینده باشد.
