به گزارش صنعتگرد، پایگاه اطلاعرسانی وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد شش وزیر کلیدی کابینه پاکستان با حضور همزمان در سفارت جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد، با سید محمد اتابک، وزیر صمت، دیدار و درباره توسعه همکاریهای اقتصادی، صنعتی، تجاری، انرژی، حملونقل، کشاورزی و سرمایهگذاری گفتوگو کردند. این دیدار در ادامه مذاکرات دهمین کمیته مشترک تجاری دو کشور انجام شد و هدف اصلی آن، تبدیل هدف ۱۰ میلیارد دلاری تجارت ایران و پاکستان به یک نقشه راه اجرایی اعلام شده است.
در این نشست، جام کمال خان وزیر بازرگانی فدرال پاکستان، عبدالعلیم خان وزیر مواصلات و ارتباطات، رانا تنویر حسین وزیر امنیت غذایی و تحقیقات کشاورزی، محمد انور چودری وزیر دریانوردی، علی پرویز مالک وزیر نفت و منابع طبیعی و قیصر احمد شیخ وزیر سرمایهگذاری پاکستان حضور داشتند. حضور همزمان این ترکیب از وزرا نشان میدهد گفتوگوهای اخیر تنها محدود به خرید و فروش کالا نیست و حوزههایی مانند مسیرهای حملونقل، بنادر، انرژی، امنیت غذایی و سرمایهگذاری نیز وارد دستور کار دو طرف شده است.
تجارت ایران و پاکستان با نقشه راه اجرایی دنبال میشود
بر اساس گزارشهای منتشرشده از نشست کمیته مشترک تجاری، دستور کار مذاکرات وزیر صمت در پاکستان بر ۱۹ محور کلیدی استوار است. نهاییکردن متن توافقنامه تجارت آزاد، ایجاد سازوکار تهاتر کالایی، رفع موانع ترانزیتی، روانسازی انتقال کانتینرهای ایرانی در بنادر پاکستان، توسعه زیرساختهای مرزی در محدوده ریمدان–گبد، اتصال دریایی گوادر به ریمدان و پیگیری مسیر ریلی چابهار و گوادر از جمله محورهای اصلی این مذاکرات اعلام شده است.
تهران و اسلامآباد تلاش میکنند روابط اقتصادی را از سطح توافقهای کلی به مرحله اجرای پروژههای مشخص منتقل کنند. در واقع، حضور وزیران حوزه بازرگانی، راه، امنیت غذایی، دریانوردی، نفت و سرمایهگذاری پاکستان در یک نشست مشترک، به معنای بررسی همزمان گلوگاههایی است که سالها مانع افزایش مبادلات دو کشور بودهاند.
محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، نیز در نشست کمیته مشترک تجاری اعلام کرده است که حجم تجارت رسمی دو کشور در سالهای اخیر به بیش از ۳ میلیارد دلار رسیده و هدفگذاری ۱۰ میلیارد دلاری نیازمند برنامهریزی، نقشه راه و هماهنگی میان سازمانهای داخلی و فعالان تجاری دو کشور است. او همچنین ترکیب مبادلات دو طرف را مکمل دانسته؛ بهگونهای که صادرات ایران بیشتر بر کالاهای انرژیمحور، پتروشیمی، مواد معدنی و محصولات کشاورزی متمرکز است و واردات ایران از پاکستان عمدتاً شامل کالاهای کشاورزی و دامی مانند برنج، گوشت، کنجد، انبه، موز و دام زنده میشود.
چه نتایجی از این دیدار انتظار میرود؟
نتیجه فوری این دیدار، اعلام آمادگی دو طرف برای تدوین نقشه راه اجرایی در کوتاهترین زمان ممکن است. اتابک در این نشست اعلام کرد ایران از ظرفیتهای پیشنهادی وزرای پاکستانی استقبال میکند و آمادگی دارد با همافزایی دو طرف، برنامه عملیاتی همکاریها را تدوین و اجرایی کند.
در سطح عملیاتی، انتظار میرود مذاکرات اخیر به چند خروجی مشخص منجر شود: تسریع در نهاییسازی توافق تجارت آزاد، فعالسازی مسیرهای تهاتری، کاهش موانع گمرکی و مرزی، تسهیل حملونقل جادهای و دریایی، تقویت نقش بنادر کراچی و گوادر، پیگیری مشکلات کانتینرهای ایرانی و فراهم شدن زمینه حضور پررنگتر بخش خصوصی در بازار دو کشور.
وزیر بازرگانی پاکستان نیز پس از دیدار با وزیر صمت ایران اعلام کرده است که دو کشور برای عبور از موانع همکاری اقتصادی تلاش میکنند و مذاکرات مربوط به توافق تجارت آزاد نیز در دستور کار قرار دارد. به گفته او، کارگروههای مختلف دو کشور در حال بررسی جزئیات هستند تا جنبههای اجرایی همکاریها سرعت بگیرد.
از سوی دیگر، تشکیل زیرکمیتههای تخصصی در حوزه تجارت آزاد، تجارت و همکاری بانکی، حملونقل و امور گمرکی و مناطق آزاد نشان میدهد دو کشور به دنبال تفکیک مسائل و حل مرحلهای موانع هستند. این مدل میتواند از پراکندگی تصمیمها جلوگیری کند و هر بخش از همکاریها را به متولی مشخصی بسپارد.
تحلیل صنعتگرد
دیدار همزمان شش وزیر پاکستانی با وزیر صمت ایران را باید نشانهای از تغییر سطح مذاکرات اقتصادی تهران و اسلامآباد دانست. در گذشته، بخش مهمی از روابط دو کشور در حد توافقهای کلی، تفاهم نامهها و مذاکرات تجاری باقی میماند، اما ترکیب وزرای حاضر در این نشست نشان میدهد پاکستان برای بررسی همزمان موانع تجارت، حملونقل، انرژی، غذا، بنادر و سرمایهگذاری وارد میدان شده است.
اهمیت این نشست برای صنعت ایران در دو محور است: نخست، پاکستان میتواند بازار مهمی برای صادرات غیرنفتی، محصولات صنعتی، پتروشیمی، مواد معدنی و کالاهای کشاورزی ایران باشد؛ دوم، این کشور میتواند بخشی از نیاز ایران در حوزه مواد غذایی، محصولات کشاورزی و برخی مواد اولیه را تأمین کند. با این حال، تحقق هدف ۱۰ میلیارد دلاری تنها زمانی ممکن است که تصمیمهای این نشست به اقدام اجرایی تبدیل شود؛ یعنی گمرک، حملونقل، استاندارد، بانک، بنادر و بخش خصوصی همزمان وارد عمل شوند.
نقطه حساس ماجرا این است که مسیر افزایش مبادلات ایران و پاکستان بیش از آنکه به اراده سیاسی وابسته باشد، به رفع گلوگاههای اجرایی وابسته است. اگر توافق تجارت آزاد، سازوکار تهاتر، حملونقل مرزی، اتصال بندری و همکاری بانکی به نتیجه برسد، این دیدار میتواند آغاز یک مرحله تازه در روابط اقتصادی دو کشور باشد؛ در غیر این صورت، هدف ۱۰ میلیارد دلاری همچنان در سطح شعار باقی خواهد ماند.
