موانع قانونی و اجرایی توسعه شهرکهای صنفی صنعتی مشهد بار دیگر در شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی بررسی شد؛ موضوعی که اصلاح آن میتواند هزینه ورود سرمایهگذاران به این شهرکها را کاهش دهد و مسیر ساماندهی واحدهای تولیدی پراکنده را هموارتر کند.
به گزارش صنعتگرد به نقل از سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران (ایزیپو)، موضوع رفع موانع ایجاد و توسعه شهرکهای صنفی صنعتی مشهد شامگاه چهارشنبه ۲۸ مرداد در نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی با حضور معاون وزیر صمت، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس و مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی خراسان رضوی مورد بررسی قرار گرفت.
شهرکهای صنفی صنعتی مشهد و مسئله هزینه سرمایهگذاری
یکی از محورهای اصلی این نشست، مقررات مربوط به تغییر کاربری اراضی مورد نیاز برای ایجاد شهرکهای صنفی صنعتی بود.
نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، اعلام کرد بر اساس ضوابط موجود، عوارض تغییر کاربری اراضی میتواند به معادل ۸۰ درصد قیمت کارشناسی زمین پس از تغییر کاربری برسد؛ هزینهای که به گفته او، توجیه اقتصادی بسیاری از طرحها را با مشکل مواجه میکند.
این مسئله در حالی مطرح میشود که مصوبه شماره ۱۱۱۲۹۶/ت۵۹۷۲۹ هیأت وزیران در ۲۳ شهریور ۱۴۰۱، شهرکهای صنعتی غیردولتی را مشابه شهرکهای صنعتی دولتی از پرداخت عوارض تغییر کاربری معاف کرده است. با این حال، برخی الزامات تعیینشده در دستورالعمل اجرایی، استفاده از این معافیت را محدود کردهاند.
ضمانت ۱۸۰ درصدی؛ یکی دیگر از موانع ورود سرمایهگذاران
جعفر فرشچی طوسی، مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی خراسان رضوی، یکی از مهمترین موانع موجود را دستورالعمل ابلاغی سازمان امور اراضی کشور در ۱۲ اسفند ۱۴۰۲ عنوان کرد.
بر اساس این دستورالعمل، متقاضیان در یکی از مراحل ملزم به ارائه ضمانتی معادل ۱۸۰ درصد قیمت کارشناسی اراضی پس از تغییر کاربری شدهاند؛ الزامی که میتواند نیاز مالی اولیه برای اجرای پروژه را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
همچنین طبق الزامات مورد اشاره، حداقل ۵۰ درصد سطح اراضی صنعتی و صنفی باید واگذار شود و بهرهبرداری از ۲۵ درصد سطح این اراضی نیز حداکثر ظرف ۱۲ ماه پس از آمادهسازی شهرک آغاز شود.
اشتغال در شهرکهای صنفی صنعتی؛ چهار برابر شهرکهای معمولی
طهمورث لاهوتی اشکوری، معاون وزیر صمت و مدیرعامل ایزیپو، در این نشست بر ظرفیت شهرکهای صنفی صنعتی برای تجمیع واحدهای تولیدی پراکنده، کاهش هزینههای تولید و توسعه اشتغال تأکید کرد.
براساس بررسیهای اعلامشده از سوی ایزیپو، اشتغال به ازای هر هکتار در شهرکهای صنفی صنعتی حداقل چهار برابر شهرکهای صنعتی متعارف برآورد میشود.
این ویژگی بهویژه برای شهری مانند مشهد که تعداد زیادی واحد تولیدی و صنفی کوچک و متوسط در آن فعالیت میکنند، اهمیت دارد؛ زیرا توسعه چنین شهرکهایی میتواند علاوه بر تمرکز فعالیتهای تولیدی، امکان ایجاد زیرساختهای مشترک را نیز فراهم کند.
اصلاح دستورالعمل ایجاد شهرکهای صنعتی غیردولتی
اکنون اصلاح دستورالعمل اجرایی ایجاد شهرکهای صنعتی غیردولتی با پیگیری شرکت شهرکهای صنعتی خراسان رضوی و اتاق اصناف مشهد و حمایت مسئولان ملی و استانی در دستور کار قرار گرفته است.
هدف از این تغییرات، تسهیل شرایط سرمایهگذاری و فراهمشدن امکان اجرای طرحهایی است که از نظر اقتصادی قابلیت اجرا دارند. با این حال، در خبر منتشرشده از سوی ایزیپو هنوز از تصویب نهایی یا ابلاغ دستورالعمل اصلاحشده سخنی به میان نیامده است.
تحلیل صنعتگرد
اهمیت این خبر برای سرمایهگذاران بیش از آنکه به ایجاد یک شهرک جدید مربوط باشد، به هزینه ورود به پروژههای شهرکسازی غیردولتی بازمیگردد.
ترکیب عوارضی که میتواند به ۸۰ درصد ارزش کارشناسی زمین برسد با الزام ارائه ضمانت ۱۸۰ درصدی، میتواند سرمایه اولیه مورد نیاز یک پروژه را بالا ببرد. اگر اصلاحات مورد بحث به کاهش یا حذف مؤثر این موانع منجر شود، مدل اقتصادی ایجاد شهرکهای صنفی صنعتی در مشهد برای بخش خصوصی تغییر خواهد کرد.
از سوی دیگر، ادعای اشتغال حداقل چهاربرابری به ازای هر هکتار نشان میدهد این مدل میتواند برای صنایعی با بنگاههای کوچکتر و تراکم بالاتر، گزینه متفاوتی نسبت به شهرکهای صنعتی متعارف باشد. البته ارزیابی اقتصادی دقیق آن نیازمند بررسی قیمت زمین، هزینه آمادهسازی و زیرساخت و نوع صنوف مستقر در هر شهرک است.
