بهرهبرداری از نوین الکترود اردکان؛ پایان یک وابستگی استراتژیک در صنعت فولاد
بهرهبرداری از شرکت نوین الکترود اردکان را میتوان یکی از مهمترین رویدادهای راهبردی صنعت فولاد کشور در دهه اخیر دانست؛ پروژهای که با راهاندازی آن، یکی از حساسترین گلوگاههای زنجیره تولید فولاد ایران از وابستگی خارجی رهایی یافت.
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، این پروژه را نه صرفاً یک طرح صنعتی، بلکه اقدامی استراتژیک در مقیاس ملی توصیف کرده است؛ اقدامی که مستقیماً تابآوری صنعت فولاد کشور در برابر تحریمها را افزایش میدهد.
الکترود گرافیتی؛ حلقه کوچک اما حیاتی زنجیره فولاد
الکترود گرافیتی یکی از محصولات هایتک و حیاتی صنعت فولاد بهشمار میرود؛ محصولی که بدون آن، عملاً فرآیند ذوب و تولید فولاد امکانپذیر نیست. همین ویژگی باعث شده بود این کالا در سالهای گذشته به یکی از اصلیترین اهداف تحریم صنعت فولاد ایران تبدیل شود.
به بیان دیگر، الکترود گرافیتی اگرچه از نظر وزنی سهم اندکی در زنجیره تولید دارد، اما از منظر راهبردی، پاشنه آشیل صنعت فولاد محسوب میشد؛ گلوگاهی که هرگونه اختلال در تأمین آن، کل صنعت را تحت تأثیر قرار میداد.
مسیری ۲۵ ساله تا خودکفایی صنعتی
ایده تولید داخلی الکترود گرافیتی، از اواسط دهه ۷۰ شمسی بهعنوان یک دغدغه ملی مطرح بود. با این حال، پیچیدگی فناوری، نیاز به سرمایهگذاری سنگین و محدود بودن تولیدکنندگان جهانی، تحقق این هدف را سالها به تعویق انداخت.
از حدود سال ۱۳۹۶، با ورود شرکتهایی مانند فولاد مبارکه و چادرملو، این مسیر بهطور جدیتر دنبال شد و نهایتاً از سال ۱۴۰۱، سرمایهگذاری فولاد مبارکه در پروژه نوین الکترود اردکان شتاب گرفت؛ سرمایهگذاریای که امروز به بهرهبرداری رسمی این واحد انجامیده است.
سرمایهگذاری ۲۴۵ میلیون یورویی با بازده راهبردی
حجم سرمایهگذاری انجامشده در این پروژه حدود ۲۴۵ میلیون یورو برآورد میشود؛ رقمی قابلتوجه که البته اهمیت آن، فراتر از عدد سرمایهگذاری است. ارزش واقعی این پروژه در قطع وابستگی استراتژیک صنعت فولاد کشور به واردات و افزایش امنیت تولید نهفته است.
در شرایطی که نوسانات ژئوپلیتیکی و تحریمها میتوانند زنجیره تأمین را بهسرعت مختل کنند، چنین سرمایهگذاریهایی نقش بیمهای برای صنایع مادر کشور ایفا میکنند.
ایران در جمع تولیدکنندگان محدود جهانی الکترود گرافیتی
الکترود گرافیتی محصولی است که تنها در حدود هفت کشور جهان تولید میشود. با بهرهبرداری از نوین الکترود اردکان، ایران بهعنوان هشتمین تولیدکننده جهانی به این فهرست اضافه میشود؛ جایگاهی که از نظر فناوری و صنعتی اهمیت بالایی دارد.
نکته مهمتر آن است که در منطقه خاورمیانه، نمونه مشابهی برای این محصول وجود ندارد و این موضوع میتواند در آینده، مزیت رقابتی و حتی صادراتی برای کشور ایجاد کند.
فراتر از الکترود؛ گرافیت بهعنوان پیشران فناوریهای آینده
برنامههای توسعهای این مجموعه، صرفاً به تولید الکترود گرافیتی محدود نمیشود. گرافیت بهعنوان یک ماده راهبردی، کاربردهای گستردهای در صنایع نوین از جمله باتری خودروهای برقی، ذخیرهسازی انرژی و فناوریهای پیشرفته دارد.
در همین راستا، سرمایهگذاری قابلتوجهی در آزمایشگاههای تخصصی و واحد تحقیق و توسعه (R&D) انجام شده و شرکت نوین الکترود اردکان امروز به یکی از مجهزترین مراکز آزمایشگاهی این حوزه در کشور مجهز است. این زیرساخت، زمینهساز توسعه محصولات جدید گرافیتی در سالهای آینده خواهد بود.
جمعبندی؛ تقویت تابآوری صنعت فولاد ایران
راهاندازی شرکت نوین الکترود اردکان، تنها یک پروژه صنعتی نیست؛ بلکه نماد تغییر رویکرد از وابستگی به خوداتکایی فناورانه در صنعت فولاد کشور است. این پروژه نشان میدهد که با تصمیمگیری بلندمدت، سرمایهگذاری هدفمند و تمرکز بر حلقههای راهبردی زنجیره ارزش، میتوان ریسکهای ساختاری صنایع مادر را بهطور معنادار کاهش داد.
