پتروفن ۱۴۰۵ در مشهد از سوم آبان‌ماه با حضور شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان پنج استان شرق و شمال‌شرق کشور آغاز شد؛ رویدادی که قرار است توانمندی شرکت‌های فناوری را با نیازهای مشخص گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس در حوزه‌هایی مانند تجهیزات، کاتالیست، هوشمندسازی، انرژی و فناوری فرایند تطبیق دهد.
به گزارش صنعتگرد، پنجمین دوره رویداد پتروفن امسال با ساختاری منطقه‌ای برگزار می‌شود و پارک علم و فناوری خراسان رضوی نخستین میزبان این دوره است. شرکت‌های مستقر در خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، گلستان و سیستان‌وبلوچستان در روزهای ۳ و ۴ آبان ۱۴۰۵ در مشهد ارزیابی می‌شوند.
تغییر مهم پتروفن امسال این است که شرکت‌های دانش‌بنیان برای حضور در فرآیند ارزیابی مجبور نیستند همگی در یک نقطه کشور گردهم آیند. هلدینگ خلیج فارس، رویداد را در هشت هاب علمی و صنعتی کشور توزیع کرده تا دسترسی شرکت‌های فناور مناطق مختلف به نیازهای صنعت پتروشیمی آسان‌تر شود.
پتروفن ۱۴۰۵ مشهد؛ ارزیابی فناوری برای هفت نیاز صنعت پتروشیمی
محور اصلی رویداد مشهد، شناسایی شرکت‌هایی است که توان پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی شرکت‌های زیرمجموعه گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس را دارند.
هفت حوزه تخصصی تعریف‌شده شامل برق و ابزار دقیق، تجهیزات ثابت و دوار، هوشمندسازی، مواد شیمیایی و کاتالیست، بهبود و تحول فرایند، آب، انرژی و محیط‌زیست و دانش فنی فرایندی و توسعه محصول است.
این حوزه‌ها پیش از برگزاری رویداد نیز از سوی گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس به‌عنوان نیازهای فناورانه شرکت‌های گروه اعلام شده بود و از شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز پژوهشی، دانشگاه‌ها و صاحبان فناوری برای ارائه راهکار دعوت شده بود.
مشهد هاب فناوری شرق کشور شد
در ساختار منطقه‌ای پتروفن، پارک علم و فناوری خراسان رضوی مسئول میزبانی و ارزیابی شرکت‌های شرق و شمال‌شرق کشور شده است.
جواد صفائی، رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی، هدف از این میزبانی را ایجاد ارتباط میان شرکت‌های دانش‌بنیان و بازارهای بزرگ صنعتی عنوان کرده و گفته است این رویداد می‌تواند زمینه شناسایی راهکار برای گلوگاه‌های فناورانه صنعت پتروشیمی را فراهم کند.
انتخاب مشهد به‌عنوان یکی از هاب‌های پتروفن برای زیست‌بوم فناوری منطقه اهمیت دارد؛ زیرا بسیاری از شرکت‌های فناور استان‌های شرقی برای دسترسی مستقیم به صنایع بزرگ پتروشیمی با محدودیت جغرافیایی و هزینه حضور در رویدادهای متمرکز مواجه هستند.
در مدل جدید، فرآیند اولیه شناسایی و ارزیابی در همان منطقه انجام می‌شود و شرکت‌هایی که فناوری مرتبط با نیازهای هلدینگ دارند، امکان بیشتری برای معرفی محصول یا راهکار خود خواهند داشت.
پتروفن ۱۴۰۵ در هشت هاب برگزار می‌شود
گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس پس از چهار دوره برگزاری پتروفن، ساختار پنجمین دوره را تغییر داده و رویدادهای منطقه‌ای را در هشت هاب خراسان رضوی، فارس، تهران، بوشهر، خوزستان، کرمانشاه، آذربایجان شرقی و اصفهان برنامه‌ریزی کرده است.
هدف از این توزیع جغرافیایی، شناسایی گسترده‌تر ظرفیت‌های فناورانه کشور و کاهش هزینه و دشواری دسترسی شرکت‌های دانش‌بنیان به فرآیند ارزیابی اعلام شده است.
در هر هاب، علاوه بر شرکت‌های همان استان، شرکت‌های چند استان همجوار نیز تحت پوشش قرار می‌گیرند. به این ترتیب، پتروفن امسال بیش از آنکه یک نمایشگاه متمرکز باشد، به شبکه‌ای از ارزیابی‌های منطقه‌ای تبدیل شده است.
از معرفی فناوری تا ورود به زنجیره تأمین پتروشیمی
یکی از بخش‌های مهم پتروفن، «همرسانی نیازهای فناورانه» شرکت‌های پتروشیمی با توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان است.
این تفاوت مهمی با بسیاری از رویدادهای عمومی فناوری دارد. شرکت فناور در اینجا باید نشان دهد محصول یا دانش فنی آن می‌تواند مسئله مشخصی از صنعت را حل کند؛ از جایگزینی یک تجهیز وارداتی و تولید کاتالیست گرفته تا کاهش مصرف انرژی، مدیریت آب یا هوشمندسازی فرایند تولید.
همزمان، محصولات دانش‌بنیان نیز ارزیابی می‌شوند تا ظرفیت آنها برای استفاده در مجموعه‌های پتروشیمی مشخص شود.
البته حضور یا انتخاب یک شرکت در پتروفن را نباید معادل انعقاد قرارداد دانست. در اطلاعات منتشرشده تاکنون، تعداد قراردادهایی که قرار است از رویداد مشهد به مرحله خرید، پایلوت یا سرمایه‌گذاری برسند اعلام نشده است.
ساخت داخل یکی از اهداف اصلی پتروفن
یکی دیگر از اهداف اعلام‌شده پتروفن، افزایش عمق ساخت داخل در صنعت پتروشیمی است.
بخش قابل توجهی از هفت حوزه انتخاب‌شده مستقیماً با گلوگاه‌های فناوری صنایع فرایندی مرتبط است. تجهیزات دوار، ابزار دقیق، مواد شیمیایی تخصصی و کاتالیست‌ها نمونه‌هایی هستند که داخلی‌سازی موفق آنها می‌تواند وابستگی به تأمین خارجی را کاهش دهد.
در عین حال، داخلی‌سازی تنها زمانی برای صنعت ارزش اقتصادی دارد که محصول ایرانی بتواند الزامات فنی، ایمنی، طول عمر و قیمت مورد انتظار واحد پتروشیمی را تأمین کند.
به همین دلیل مرحله ارزیابی فنی شرکت‌ها اهمیت بیشتری از صرف حضور آنها در رویداد دارد.
معیار موفقیت پتروفن، تعداد شرکت‌ها نیست
برای ارزیابی واقعی پتروفن ۱۴۰۵ باید از تعداد شرکت‌های حاضر عبور کرد.
شاخص اصلی این است که چند فناوری شناسایی‌شده در مشهد در ماه‌های بعد به آزمون صنعتی، قرارداد خرید، تولید بار اول، سرمایه‌گذاری مشترک یا جایگزینی نمونه خارجی منجر می‌شود.
اگر یک شرکت دانش‌بنیان پس از ارزیابی بتواند محصول خود را وارد یکی از مجتمع‌های پتروشیمی کند، رویداد عملاً به توسعه بازار فناوری داخلی کمک کرده است. اما اگر ارتباط شرکت و صنعت در مرحله ارائه و داوری متوقف شود، توسعه جغرافیایی پتروفن به‌تنهایی دستاورد صنعتی محسوب نمی‌شود.
از این زاویه، هاب مشهد می‌تواند برای شرکت‌های فناور شرق کشور یک مسیر کوتاه‌تر برای ورود به زنجیره تأمین یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های پتروشیمی ایران ایجاد کند.
برای صنعتگرد نیز مرحله مهم بعدی، انتشار تعداد شرکت‌های ارزیابی‌شده، فناوری‌های منتخب و قراردادها یا پروژه‌های پایلوت حاصل از هاب مشهد خواهد بود؛ داده‌هایی که نشان می‌دهد پتروفن تا چه اندازه توانسته فاصله میان فناوری و بازار صنعتی را کاهش دهد.
