کارت تأمین‌یار تولید با سقف اعتبار حداکثر ۵۰ میلیارد ریال و دوره بازپرداخت تا ۲۴ ماه وارد شبکه بانکی شد؛ ابزار جدیدی که برخلاف تسهیلات نقدی متعارف، منابع آن مستقیماً به خرید کالا، مواد اولیه و خدمات مورد نیاز کسب‌وکار متصل می‌شود.
به گزارش صنعتگرد، شیوه‌نامه اجرایی کارت تأمین‌یار تولید پس از تصویب در کمیسیون عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی، در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به شبکه بانکی ابلاغ شده است.
این کارت بر پایه اوراق گواهی اعتبار مولد یا «گام» طراحی شده و هدف اصلی آن تأمین سرمایه در گردش واحدهای کسب‌وکار بدون پرداخت نقدی آزاد به متقاضی است.
کارت تأمین‌یار تولید چگونه سرمایه در گردش واحدها را تأمین می‌کند؟
در سازوکار جدید، متقاضی پس از اعتبارسنجی توسط بانک یا مؤسسه اعتباری، می‌تواند برای خرید کالا و خدمات از فروشندگان مورد تأیید از اعتبار کارت استفاده کند.
اما بهای خرید به شکل وجه نقد در اختیار متقاضی قرار نمی‌گیرد. بانک در مقابل خرید انجام‌شده، اوراق گام را به نفع فروشنده مواد اولیه، تجهیزات یا خدمات صادر می‌کند.
به این ترتیب، اعتبار بانکی به یک معامله مشخص در زنجیره تولید متصل می‌شود و امکان استفاده از منابع برای فعالیت‌هایی خارج از نیاز واقعی کسب‌وکار کاهش پیدا می‌کند.
سقف اعتبار هر متقاضی چقدر است؟
حداکثر اعتبار قابل تخصیص به هر متقاضی ۵۰ میلیارد ریال تعیین شده است.
این رقم معادل پنج برابر سقف تسهیلات قرض‌الحسنه اصناف است؛ با این حال دریافت سقف کامل برای همه متقاضیان تضمین نشده و بانک براساس توان مالی، اعتبارسنجی و ظرفیت اعتباری هر شخص مبلغ نهایی را مشخص خواهد کرد.
بنابراین «۵۰ میلیارد ریال» سقف کارت است، نه مبلغ ثابت قابل پرداخت به تمام متقاضیان.
کارت فقط برای اشخاص حقیقی دارای مجوز تعریف شده است
براساس شیوه‌نامه منتشرشده، جامعه هدف این ابزار اشخاص حقیقی دارای مجوز فعالیت از مراجع قانونی شامل فعالان صنوف تولیدی، توزیعی و خدماتی است که در تولید کالا یا خدمات فعالیت می‌کنند.
این نکته اهمیت دارد؛ زیرا در متن فعلی شیوه‌نامه، اشخاص حقوقی به‌عنوان جامعه هدف کارت ذکر نشده‌اند.
بنابراین این ابزار در وضعیت فعلی بیشتر می‌تواند برای صاحبان کسب‌وکارهای کوچک، واحدهای صنفی تولیدی و فعالان دارای مجوز که به سرمایه در گردش برای خرید مواد اولیه یا تجهیزات نیاز دارند، کاربرد داشته باشد.
اعتبار کارت ۶ ماهه؛ بازپرداخت تا ۲۴ ماه
پس از تأیید متقاضی، کارت با حداکثر ۶ ماه اعتبار صادر می‌شود.
تعهد ایجادشده نزد بانک نیز براساس توافق طرفین به‌صورت اقساط بازپرداخت خواهد شد و حداکثر زمان بازپرداخت ۲۴ ماه تعیین شده است.
این دو بازه نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند؛ شش ماه مربوط به مدت اعتبار کارت برای استفاده از ظرفیت تأمین مالی است، در حالی که بازپرداخت بدهی می‌تواند تا دو سال ادامه داشته باشد.
خرید ارز و طلا با تأمین‌یار امکان‌پذیر نیست
یکی از تفاوت‌های این ابزار با تسهیلات نقدی، امکان کنترل محل مصرف اعتبار است.
در شیوه‌نامه برای جلوگیری از استفاده منابع در خرید ارز، طلا و سایر دارایی‌های مالی محدودیت‌هایی پیش‌بینی شده و تراکنش‌ها باید به خرید کالا و خدمات مرتبط با فعالیت کسب‌وکار اختصاص پیدا کند.
بانک‌ها همچنین موظف‌اند متقاضی و فروشنده طرف قرارداد را ارزیابی کرده و فرآیند صدور، انتقال و بازپرداخت اوراق گام را مطابق مقررات انجام دهند.
هنوز بخشی از جزئیات اجرایی باقی مانده است
اگرچه شیوه‌نامه به شبکه بانکی ابلاغ شده، اجرای کامل کارت به تکمیل برخی زیرساخت‌های عملیاتی نیز وابسته است.
بانک مرکزی اعلام کرده جزئیات مربوط به اختصاص کد محصول و دریافت شناسه یکتا از سامانه مکنا متعاقباً اعلام خواهد شد.
بنابراین ابلاغ شیوه‌نامه را باید آغاز مسیر اجرایی کارت دانست و زمان عملیاتی شدن آن در همه بانک‌ها به تکمیل این مراحل و آمادگی شبکه بانکی بستگی خواهد داشت.
تحلیل صنعتگرد؛ تفاوت تأمین‌یار با وام عادی کجاست؟
مهم‌ترین ویژگی کارت تأمین‌یار در رقم ۵۰ میلیارد ریالی آن نیست؛ تفاوت اصلی در نحوه هدایت اعتبار به زنجیره واقعی تولید است.
در تسهیلات نقدی، بانک منابع را در اختیار بنگاه قرار می‌دهد و سپس باید بر مصرف آن نظارت کند. در این مدل، تأمین مالی از ابتدا به یک خرید مشخص متصل است و فروشنده در مقابل معامله، اوراق گام دریافت می‌کند.
این سازوکار می‌تواند دو مزیت داشته باشد: نخست کاهش احتمال انحراف منابع از سرمایه در گردش و دوم امکان تأمین خرید بدون نیاز به پرداخت فوری تمام وجه از سوی تولیدکننده.
با این حال، اثربخشی کارت به سه عامل وابسته خواهد بود: سرعت اعتبارسنجی بانک‌ها، تعداد فروشندگانی که امکان پذیرش این سازوکار را دارند و هزینه واقعی تأمین مالی برای متقاضی.
نکته دیگر سقف اعتبار است. برای بسیاری از کارخانه‌های متوسط و بزرگ، ۵۰ میلیارد ریال رقم محدودی در مقایسه با سرمایه در گردش مورد نیاز محسوب می‌شود. بنابراین این ابزار بیش از آنکه پاسخگوی تأمین مالی صنایع بزرگ باشد، می‌تواند برای کسب‌وکارهای کوچک و واحدهای صنفی تولیدی کاربرد بیشتری داشته باشد.
در نهایت، معیار موفقیت کارت تأمین‌یار تعداد کارت‌های صادرشده نیست؛ باید دید چه میزان خرید مواد اولیه و تجهیزات از این مسیر انجام می‌شود و آیا این ابزار واقعاً زمان و هزینه دسترسی واحدهای کوچک به سرمایه در گردش را کاهش خواهد داد.
دانلود pdf: شیوه_نامه اجرایی کارت تأمین_یار تولید
