به گزارش صنعتگرد، ایدرونیوز اعلام کرد: نخستین شفت روتور ۲۰۰ مگاواتی ژنراتور نیروگاهی در کشور ساخته شده و پس از انجام تستهای موفق، آماده استفاده در نیروگاههای کشور است. این قطعه که از اجزای حیاتی ژنراتورهای نیروگاهی محسوب میشود، پیشتر در اختیار تعداد محدودی از کشورها قرار داشت و تأمین آن تحت تأثیر محدودیتهای ناشی از تحریم با چالش روبهرو بود.
اصغر حقپناه، قائممقام سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، با اعلام این خبر گفت روند مهندسی معکوس، طراحی و ساخت این قطعه برای نخستین بار در کشور انجام شده است. به گفته او، ساخت این تجهیز راهبردی نشاندهنده توان مهندسی داخلی در پاسخ به نیازهای حساس صنعت نیروگاهی است.
شفت روتور ۲۰۰ مگاواتی چه اهمیتی دارد؟
این قطعه از اجزای کلیدی ژنراتورهای نیروگاهی است و به دلیل نقش آن در انتقال حرکت و پایداری عملکرد ژنراتور، از نظر طراحی، جنس، دقت ساخت و آزمونهای فنی، جزو تجهیزات پیچیده صنعتی به شمار میرود.
حقپناه اعلام کرد توان ساخت این نوع قطعه در اختیار کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، دانمارک و ژاپن قرار داشته و محدودیتهای خارجی، دسترسی کشور به آن را دشوار کرده بود. به همین دلیل، طراحی و ساخت داخلی آن میتواند ریسک وابستگی نیروگاهها به تأمینکنندگان خارجی را کاهش دهد.
به گفته قائممقام ایدرو، این دستاورد نتیجه تلاش متخصصان داخلی برای عبور از محدودیتهای فناورانه و تعمیق ساخت تجهیزات نیروگاهی در داخل کشور است.
نقش مجتمع فولادی اسفراین در ساخت قطعه
بر اساس اعلام ایدرو، مجتمع فولادی اسفراین در تولید این محصول نقش اصلی داشته است. برای ساخت این قطعه خاص، ۱۱۵ تن ریختهگری انجام شده و وزن نهایی محصول به حدود ۶۰ تن رسیده است.
مدیرعامل مجتمع فولادی اسفراین نیز اعلام کرده است که این قطعه عظیم طی ۸ ماه مهندسی معکوس شده و پس از آن در حدود ۶ ماه با اتکا به توان مهندسی داخلی ساخته شده است.
این اعداد نشان میدهد ساخت چنین تجهیزی تنها یک پروژه کارگاهی ساده نیست، بلکه نیازمند زنجیرهای از توانمندیها در حوزه متالورژی، ریختهگری سنگین، ماشینکاری دقیق، کنترل کیفیت و آزمونهای تخصصی است.
کاهش ریسک تأمین قطعات نیروگاهی
در صنعت برق، توقف یک تجهیز کلیدی میتواند بر آمادگی نیروگاه و تولید پایدار انرژی اثر مستقیم بگذارد. از این رو، ساخت داخل قطعات حساس نیروگاهی، علاوه بر کاهش نیاز ارزی، زمان تأمین و تعمیرات را نیز کوتاهتر میکند.
یکی از مزیتهای مهم تولید داخلی چنین تجهیزاتی، دسترسی سریعتر به خدمات فنی، امکان پایش کیفیت در داخل کشور و کاهش وابستگی به مسیرهای پیچیده واردات است. این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری دارد که صنعت نیروگاهی کشور برای حفظ ظرفیت تولید برق، به نگهداشت دقیق تجهیزات و تأمین بهموقع قطعات راهبردی نیاز دارد.
ساخت این قطعه همچنین میتواند مسیر تولید سایر تجهیزات سنگین نیروگاهی را هموارتر کند؛ مشروط بر اینکه تجربه فنی بهدستآمده مستندسازی شود و در پروژههای بعدی مورد استفاده قرار گیرد.
تحلیل صنعتگرد
ساخت این قطعه راهبردی از دو زاویه برای صنعت کشور اهمیت دارد. نخست، وابستگی نیروگاهها به تأمینکنندگان خارجی در یکی از حساسترین قطعات ژنراتور کاهش مییابد. دوم، توان ساخت تجهیزات سنگین با دقت بالا در داخل کشور تقویت میشود؛ ظرفیتی که میتواند در صنایع برق، فولاد، نفت و گاز نیز اثرگذار باشد.
با این حال، موفقیت پایدار این دستاورد فقط به ساخت نمونه اول محدود نمیشود. تولید صنعتی و قابل تکرار شفت روتور ۲۰۰ مگاواتی نیازمند استانداردسازی، آزمونهای بلندمدت، تأمین پایدار مواد اولیه خاص و ایجاد زنجیره خدمات پس از نصب است. اگر این مسیر تکمیل شود، بومیسازی این تجهیز میتواند به کاهش هزینههای نگهداشت نیروگاهها و افزایش امنیت تأمین تجهیزات کلیدی صنعت برق کمک کند.
