در شهرک صنعتی کاویان فریمان، مجموعهای فعالیت میکند که مسیرش از تولید پارچه رومبلی آغاز میشود، اما در کارخانه متوقف نمیماند. شرکت ریسندگی و بافندگی دیباج راه فردوس که در سال ۱۳۹۹ به ثبت رسیده، در سال ۱۴۰۴ از سوی سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران بهعنوان بزرگترین واحد تولیدکننده انواع پارچه رومبلی و پارچه مبلی در شرق کشور معرفی میشود؛ مجموعهای که در کنار توسعه تولید صنعتی پارچه، فعالیت خود را به مبلمان، تشک، باکس هتلی، مبل تختخوابشو و طراحی و تجهیز فضای داخلی هتل نیز گسترش داده است.
داستان کارخانه دیباج به سالهای ابتدایی دهه ۱۴۰۰ بازمیگردد. در آذر ۱۴۰۰، پروژه کارخانه هنوز در مرحله ساخت و راهاندازی قرار داشت و اتاق اصناف ایران از آن بهعنوان کارخانه تولید پارچههای مبلی با تکنولوژی بافت حلقوی یاد میکرد. چند سال بعد، خطوط تولید این مجموعه وارد مرحله بهرهبرداری شدند و دیباج به یکی از واحدهای شاخص صنعت نساجی و پارچه مبلی در شرق کشور تبدیل شد.
اما چیزی که دیباج را برای صنعتگرد جالب میکند فقط ابعاد کارخانه نیست. در بازدید از این مجموعه، مسیری را دیدیم که از یک رول پارچه آغاز میشود و میتواند تا مبلمان، تشک و حتی یک اتاق کامل هتل ادامه پیدا کند. دیباج تلاش کرده است چند حلقهای را که معمولاً در اختیار تولیدکنندگان و تأمینکنندگان جداگانه است، در کنار یکدیگر قرار دهد؛ از تولید پارچه رومبلی تا طراحی و تجهیز فضای نهایی.
دیباج؛ وقتی پارچه رومبلی نقطه شروع است، نه پایان
بخش مهمی از فعالیت دیباج به تولید انواع پارچه رومبلی مربوط میشود. کارخانه این مجموعه در شهرک صنعتی فریمان قرار دارد و براساس توضیحات مدیر دیباج، نمونههای مختلفی که در شوروم مجموعه به مشتریان ارائه میشود، از تولیدات همین کارخانه است.
اما اگر دیباج را تنها یک تولیدکننده پارچه رومبلی بدانیم، بخش مهمی از تصویر این مجموعه را ندیدهایم. پارچه در صنعت مبلمان تنها یک روکش نیست. جنس، بافت، رنگ و حتی نوع استفاده از آن میتواند ظاهر نهایی یک مبل را تغییر دهد و بر انتخاب دیگر اجزای دکوراسیون نیز اثر بگذارد. وقتی پارچه وارد یک پروژه طراحی داخلی میشود، دیگر بهتنهایی دیده نمیشود؛ باید با مبلمان، پرده، نور، کف، چوب و سایر عناصر فضا هماهنگ باشد.
همین ارتباط، نقطهای است که فعالیت دیباج از تولید پارچه عبور میکند و به بخشهای دیگر میرسد.
از پارچه تا مبلمان و تشک؛ توسعه یک زنجیره مرتبط
در دیباج، تولید یا عرضه محصول به پارچه محدود نشده است. مبلمان، تشک، باکس هتلی و مبل تختخوابشو نیز در سبد فعالیت این مجموعه قرار دارند. این موضوع شاید در نگاه اول صرفاً به معنای افزایش تعداد محصولات باشد، اما وقتی اجزای مختلف کنار هم قرار میگیرند، مدل متفاوتی شکل میگیرد.
مشتری دیگر لزوماً برای انتخاب پارچه به یک مجموعه، برای خرید تشک به مجموعهای دیگر و برای مبلمان به تأمینکنندهای جداگانه مراجعه نمیکند. دیباج تلاش کرده است بخشی از محصولاتی را که در نهایت باید در یک فضای واحد کنار یکدیگر قرار بگیرند، در یک زنجیره مرتبط جمع کند.
این ویژگی زمانی بیشتر دیده میشود که از بخش مبلمان و محصولات خواب عبور کنیم و به حوزه تجهیز هتل برسیم.
دیباج و تجهیز هتل؛ جایی که چند محصول باید یک فضا بسازند
یکی از بخشهای جالب بازدید صنعتگرد از دیباج، شورومی بود که نمونهای از یک اتاق هتل تجهیزشده در آن دیده میشد. در نگاه اول، شاید چیزی که میبینیم یک تخت، پرده، چند قطعه مبلمان و نورپردازی باشد. اما کافی است اجزای اتاق را جدا کنیم تا مشخص شود پشت همین فضای ظاهراً ساده، چند صنعت مختلف قرار گرفته است.
پارچه، تشک، مبلمان، صنایع چوب، پرده، موکت، روشنایی و طراحی داخلی باید کنار یکدیگر قرار بگیرند تا در نهایت یک اتاق کامل شکل بگیرد. دیباج اعلام کرده است که میتواند بخشهای مختلف این فضا را تأمین یا طراحی کند؛ از پرده و موکت تا روشنایی، مبلمان، تختخواب، باکس هتلی، تشک، مبل تختخوابشو و ملزومات چوبی. طراحی داخلی اتاق نیز در همین مسیر قرار میگیرد.
به این ترتیب، آنچه در دیباج ارائه میشود فقط انتخاب چند محصول از یک شوروم نیست؛ ایده اصلی این است که محصولات مختلف در قالب یک فضای واحد دیده شوند و پروژه به سمت طراحی و تجهیز یکپارچه اتاق هتل حرکت کند.
طراحی خوب باید زیبا و قابل استفاده باشد
یکی از نکاتی که در گفتوگوی صنعتگرد با تیم طراحی دیباج بیشتر جلب توجه میکند، نگاه کاربردی آنها به طراحی داخلی است.
در شبکههای اجتماعی، تصاویر زیادی از هتلها، خانهها و فضاهای داخلی میبینیم که در نگاه اول جذاب هستند. اما در دنیای واقعی، طراحی فقط با انتخاب یک تصویر زیبا شروع و تمام نمیشود. یک اتاق هتل باید استفاده باشد. مهمان باید در آن بخوابد، حرکت کند، وسایل خود را قرار دهد و ساعتها یا حتی چند روز در آن حضور داشته باشد. در چنین فضایی، ظاهر تنها یکی از معیارهاست.
در نگاه تیم دیباج، طراحی زمانی کامل میشود که زیبایی، قابلیت اجرا، بودجه و کاربری همزمان در نظر گرفته شوند. این تفاوت مهمی است میان طراحی یک تصویر برای دیدهشدن و طراحی فضایی برای استفاده واقعی.
هر ایدهای که در اینترنت میبینیم، برای پروژه ما مناسب نیست
فضای مجازی امروز نقش پررنگی در انتخاب مشتریان دارد.
مشتری قبل از مراجعه به یک مجموعه طراحی، ممکن است دهها یا حتی صدها نمونه پارچه، مبلمان و دکوراسیون را در اینترنت دیده باشد. ممکن است از رنگ یک اتاق خوشش آمده باشد، مبلمان پروژه دیگری را پسندیده باشد و نورپردازی یک هتل کاملاً متفاوت را انتخاب کند. اما قرار دادن تمام این عناصر کنار یکدیگر الزاماً به یک طراحی خوب منجر نمیشود.
یکی از نکاتی که در گفتوگوی صنعتگرد با تیم دیباج مطرح شد، همین فاصله میان تصویر الهامبخش و پروژه قابل اجرا بود. هر ایده باید دوباره براساس فضای واقعی بررسی شود: اتاق چه ابعادی دارد؟ قرار است چه استفادهای از آن شود؟ بودجه پروژه چقدر است؟ برای اجرا چه زمانی وجود دارد و چه متریالی در دسترس است؟
وظیفه طراح در چنین شرایطی فقط اجرای تصویری که مشتری نشان میدهد نیست؛ بلکه باید تشخیص دهد کدام بخش از آن ایده با فضای واقعی سازگار است و چگونه میتوان آن را به یک طرح عملی تبدیل کرد.
بودجه و زمان؛ دو واقعیتی که طراحی را تغییر میدهند
گاهی طراحی روی کاغذ جذاب است، اما بودجه اجرای آن با توان پروژه همخوانی ندارد. گاهی متریال مناسبی انتخاب شده اما زمان تأمین یا اجرای آن با موعد تحویل پروژه سازگار نیست. به همین دلیل، بودجه و زمان نباید در پایان طراحی بررسی شوند؛ آنها از ابتدا بخشی از فرآیند تصمیمگیری هستند.
اگر پروژه قرار است در زمان محدودی تحویل داده شود، متریال و اجزای انتخابشده نیز باید متناسب با همین زمان باشند. در یک پروژه هتلی موضوع مهمتر هم میشود، زیرا تجهیز یک فضای اقامتی فقط به تحویل ظاهری پروژه محدود نیست؛ تجهیزات و چیدمان قرار است وارد چرخه استفاده روزمره شوند.
دیباج چه محصولاتی ارائه میکند؟
اگر بخواهیم فعالیتهای معرفیشده دیباج را سادهتر ببینیم، میتوان آنها را در چند بخش اصلی قرار داد:
پارچه رومبلی: یکی از محصولات اصلی مجموعه که در کارخانه دیباج در شهرک صنعتی فریمان تولید میشود.
مبلمان: بخشی دیگر از سبد محصولات مجموعه که ارتباط مستقیمی با تولید پارچه و طراحی داخلی دارد.
تشک و باکس هتلی: محصولاتی که بهخصوص در پروژههای اقامتی و تجهیز اتاق هتل اهمیت پیدا میکنند.
مبل تختخوابشو: یکی دیگر از محصولاتی که در مجموعه عرضه یا تولید میشود.
تجهیزات و ملزومات اتاق هتل: شامل بخشهایی مانند پرده، موکت، روشنایی، مبلمان، تختخواب و ملزومات چوبی.
طراحی داخلی: بخشی که محصولات مختلف را از حالت اقلام مستقل خارج میکند و آنها را در قالب یک فضای یکپارچه کنار هم قرار میدهد.
همین ترکیب است که باعث میشود معرفی دیباج تنها در قالب «کارخانه پارچه رومبلی» تصویر کاملی از فعالیت این مجموعه ارائه نکند.
چرا انتخاب پارچه در طراحی داخلی اهمیت دارد؟
قرار گرفتن کارخانه پارچه در ابتدای زنجیره دیباج یک نکته مهم دارد. پارچه یکی از عناصری است که در بخش قابل توجهی از فضای داخلی حضور دارد؛ از مبل و صندلی تا برخی اجزای تخت و پرده. تغییر رنگ یا بافت پارچه میتواند احساس یک فضا را بهطور محسوسی تغییر دهد. به همین دلیل، تنوع پارچه برای مجموعهای که همزمان با مبلمان و طراحی داخلی سروکار دارد، تنها تنوع محصول نیست؛ بلکه بخشی از ابزار طراحی محسوب میشود.
در واقع مسیری که در دیباج دیده میشود، از انتخاب یک پارچه شروع میشود و میتواند تا هماهنگی همان پارچه با مبلمان و دیگر اجزای یک فضای داخلی ادامه پیدا کند.
قبل از سفارش طراحی داخلی چه چیزهایی را مشخص کنیم؟
از نگاه تیم دیباج، یکی از کارهایی که میتواند فرایند طراحی را برای مشتری و طراح سادهتر کند، مشخص شدن دو موضوع در همان ابتدای کار است: بودجه تقریبی و سلیقه موردنظر. لازم نیست مشتری از ابتدا تمام جزئیات طراحی را بداند، اما هرچه تصویر روشنتری از بودجه و سبک مورد علاقه خود داشته باشد، گزینههایی که طراح پیشنهاد میکند نیز به واقعیت پروژه نزدیکتر خواهند بود.
به این ترتیب، بهجای بررسی تعداد زیادی ایده که شاید قابلیت اجرا نداشته باشند، میتوان زودتر به انتخابهایی رسید که هم از نظر بصری مناسباند و هم با شرایط واقعی پروژه هماهنگی دارند.
از کارخانه فریمان تا یک اتاق کامل؛ دیباج را چگونه میتوان تعریف کرد؟
اگر بخواهیم دیباج را در یک جمله معرفی کنیم، شاید بهترین توصیف این باشد:
مجموعهای که فعالیتش از تولید پارچه رومبلی آغاز میشود و تلاش کرده این محصول را به زنجیره گستردهتری از مبلمان، محصولات خواب و طراحی و تجهیز فضای داخلی متصل کند.
کارخانه دیباج در شهرک صنعتی فریمان، نقطه صنعتی این زنجیره است؛ جایی که انواع پارچه رومبلی تولید میشود. در ادامه، محصولات دیگری مانند مبلمان، تشک و باکس هتلی وارد تصویر میشوند و در بخش هتلی، این قطعات در کنار پرده، موکت، روشنایی و ملزومات چوبی به یک فضای کامل نزدیک میشوند. برای همین، شاید بهترین راه شناخت دیباج نگاه کردن به یک محصول منفرد نباشد.
باید مسیر را کامل دید؛ از پارچهای که در کارخانه تولید میشود تا اتاقی که در نهایت با مجموعهای از همین محصولات طراحی و تجهیز میشود.
این همان مسیری است که صنعتگرد در بازدید از دیباج دنبال کرد؛ مسیری میان کارخانه، محصول و فضای نهایی.
