با ابلاغ اساسنامه سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، یکی از مهمترین احکام برنامه هفتم توسعه وارد مرحله اجرا شد. بر اساس این مصوبه، وظایف و ظرفیتهای سه نهاد فعال در حوزه مدیریت مصرف انرژی، حملونقل و بهینهسازی سوخت در قالب یک سازمان متمرکز تجمیع خواهد شد.
آغاز رسمی فعالیت سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی
پس از ماهها انتظار، اساسنامه سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی بهصورت رسمی ابلاغ شد. این سازمان که تشکیل آن در برنامه هفتم توسعه پیشبینی شده بود، با هدف ایجاد مدیریت یکپارچه در حوزه مصرف انرژی، کاهش ناترازیها و افزایش بهرهوری انرژی فعالیت خود را آغاز میکند.
کارشناسان معتقدند راهاندازی این نهاد میتواند یکی از مهمترین اقدامات ساختاری در حوزه مدیریت انرژی کشور طی سالهای اخیر باشد.
ادغام سه مجموعه مهم در حوزه انرژی
بر اساس اساسنامه ابلاغی، وظایف، بودجه، نیروی انسانی، اموال، تعهدات و ظرفیتهای سه مجموعه فعال در حوزه انرژی و حملونقل به سازمان جدید منتقل خواهد شد.
این تغییرات شامل بخشهایی از:
- سازمان مدیریت حملونقل و سوخت
- شرکت بهینهسازی مصرف سوخت
- بخش بهرهوری انرژی برق در ساتبا
است که از این پس تحت مدیریت یک ساختار واحد فعالیت خواهند کرد.
هدف؛ مدیریت متمرکز ناترازی انرژی
یکی از اهداف اصلی تشکیل این سازمان، ایجاد هماهنگی فرابخشی در مدیریت مصرف انرژی و مقابله با ناترازیهای موجود در حوزه برق، گاز و سوخت است.
برنامه هفتم توسعه دولت را موظف کرده است با ایجاد یک نهاد متمرکز و فراوزارتخانهای، سیاستهای بهینهسازی مصرف انرژی، تخصیص یارانههای انرژی و اجرای طرحهای کاهش شدت مصرف را بهصورت یکپارچه دنبال کند.
چالش مصرف بالای انرژی در ایران
ایران در سالهای اخیر با رشد ناترازی در بخشهای مختلف انرژی مواجه بوده است. در کنار محدودیتهای توسعه زیرساختها و تولید، کارشناسان سهم قابل توجهی از این مشکلات را ناشی از مصرف غیربهینه و شدت بالای مصرف انرژی میدانند.
برآوردها نشان میدهد شدت مصرف انرژی در ایران چندین برابر میانگین جهانی است و بخش مهمی از منابع انرژی کشور در فرآیندهای تولید، حملونقل و مصرف نهایی با بازدهی پایین استفاده میشود.
انتظار برای تحول در سیاستهای بهرهوری انرژی
تشکیل سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی با هدف پایان دادن به پراکندگی تصمیمگیریها در این حوزه انجام شده است. طی سالهای گذشته، برخی نهادهای مرتبط با وجود دریافت بودجه و اجرای برنامههای متعدد، نتوانستهاند به اهداف مورد انتظار در زمینه کاهش مصرف انرژی دست یابند.
اکنون انتظار میرود با تجمیع ظرفیتها و افزایش اختیارات مدیریتی، سیاستهای بهینهسازی مصرف انرژی با سرعت و اثربخشی بیشتری دنبال شود.
عملکرد ضعیف در مدیریت مصرف انرژی
گزارشهای کارشناسی نشان میدهد اگرچه در بخش تولید نفت و گاز بخشی از اهداف برنامههای توسعهای محقق شده، اما در حوزه بهینهسازی مصرف انرژی و مدیریت تقاضا پیشرفت قابل توجهی حاصل نشده است.
