صنعت تولید قطعات خودرو در ایران، یکی از ارکان حیاتی زنجیره تأمین خودروسازی است که از تأمین قطعات بدنه تا سیستمهای انتقال نیرو و محور را پوشش میدهد. هرگونه اختلال یا اشکال در این بخش، تأثیر مستقیمی بر کیفیت، ایمنی و قیمت تمامشده خودرو خواهد داشت. با رشد تولید خودرو، فشار برای بهبود کیفیت، کاهش وابستگی ارزی و تحققسازی «ساخت داخل» نیز افزایش یافته است؛ بهویژه در بخش قطعات حساس خودرو، مانند اجزای سیستم انتقال نیرو، محور، پلوس، شافتها و بوشها، که جای خطا یا ضعف فنی بسیار محدود است. در چنین شرایطی، شرکتهایی که توانستهاند فناوری، تجربه و سرمایهگذاری را ترکیب کنند، نقش بیبدیلی در توسعه صنعتی کشور ایفا میکنند.
در سالهای اخیر، صنعت قطعهسازی ایران با چالشهایی همچون نوسانات ارزی، تأمین مواد اولیه، تحریم و تکنولوژی پیشرفته روبرو بوده است؛ همچنین فشارهای کیفیتی از سوی خودروسازان و الزام به رعایت استانداردهای بینالمللی افزایش یافته است. تحت این شرایط، شرکتهایی که با برنامهریزی راهبردی، ارتقای فناوری و بهرهوری بالا فعالیت داشتهاند، توانستهاند جایگاه خود را تثبیت کنند و برخی وارد چرخه تولید داخلی قطعات کلیدی شدهاند. کارخانه قطعات محوری خراسان یکی از این نمونههاست.
شرکت قطعات محوری خراسان با تمرکز بر “قطعات حساس خودرو” و بهخصوص تولید شافت پلوس و محور و بوشهای مرتبط، توانسته نه فقط تأمین داخلی را بهبود بخشد، بلکه گامهای مهمی در مسیر خودکفایی بردارد. جایگاه این کارخانه در توسعه صنعت قطعهسازی استان خراسان رضوی و کشور، قابل توجه است و مطالعه آمار و جزئیات آن، میتواند الگوی مناسبی برای سایر بازیگران این حوزه باشد.
معرفی کامل کارخانه قطعات محوری خراسان
تاریخچه، زیرساختها و مسیر رشد
شرکت قطعات محوری خراسان پیش از ثبت رسمی، بهعنوان یکی از واحدهای اقماری شرکت قطعات اتومبیل ایران فعالیت میکرده است. در سال ۱۳۶۹ فعالیت رسمی خود را با تولید قطعات گیربکس، دیفرانسیل و اکسل خودروی پیکان آغاز کرد. سپس، در نیمه دوم سال ۱۳۷۶، در آبانماه این شرکت بهصورت مستقل ثبت شد و در آبانماه ۱۳۷۷ به محل جدید با زمینی به مساحت ۴٫۳ هکتار و سالن تولید به مساحت ۸٬۵۰۰ مترمربع منتقل گردید.
این ارتقاء زیرساختی، امکان گسترش تولید و ورود به پروژههای بزرگتر را فراهم ساخت. برای مثال، پروژه تولید پلوس با عقد قرارداد با شرکت WIA کره جنوبی، تأمین دانش فنی و نصب خط مونتاژ و تست پلوس آغاز شد. در سال ۱۳۹۲ با تأمین دستگاههای ماشینکاری CNC، ظرفیت تولید دقیقتر ایجاد گردید.
محصولات و حوزه فعالیت
شرکت قطعات محوری خراسان فعالیت خود را در تولید محور، شافت، پلوس و قطعات مربوط به اکسل ایرانی متمرکز کرده است. بر اساس اطلاعات شرکت:
- تولید قطعات ایمنی اکسل عقب خودروهای پژو ۴۰۵ و ۲۰۶؛ شامل میل و پین اتصال اکسل عقب این مدلها.
- تأمین قطعه محور “اسبک” برای ۲۰۶ تیپ ۲ (بهعنوان تنها تأمینکننده این قطعه معرفی شده است).
- تولید و مونتاژ انواع پلوس خودروهای سواری: پژو ۴۰۵، ۲۰۶، ۲۰۷، تارا دستی و اتومات، دنا اتومات، سمند.
- مجهز بودن به آزمایشگاه متالورژی و مترولوژی با دستگاههای CMM، پروفایلپروژکتور، دستگاه سختیسنج، زبریسنج، ضخامتسنج، و سنجش پسماند مغناطیسی برای کنترل کیفیت دقیق.
فناوری، استانداردها و کیفیت
شرکت با بهکارگیری ماشینآلات CNC و تجهیز خطوط مونتاژ، توان تولید قطعات با دقت بالا را کسب کرده است. همچنین در سال ۱۳۹۶ موفق به کسب گواهینامه IATF از شرکت IMQ شد و در سال ۱۳۹۷ نیز گرید «A» از ساپکو دریافت نمود. طبق چشمانداز شرکت، هدف دستیابی به تأمین ۱۰۰ درصدی قطعات پلوس بهصورت داخلی و حذف وابستگی ارزی در این حوزه عنوان شده است.
بازار، ظرفیت و آمار
در بخش پروژههای بزرگ، شرکت قطعات محوری خراسان و گروه صنعتی ایرانخودرو تفاهمنامهای برای احداث خط تولید قطعات پلوس خودروهای سواری امضا کردهاند که هدف آن تولید سالانه ۷۰۰ هزار مجموعه پلوس با قطعات بومیسازیشده است. بر اساس گزارشها، با تحقق این پروژه، صرفهجویی ارزی حدود ۶۰ میلیون دلار در سال پیشبینی شده است.
در سال مالی منتهی به ۱۳۹۹/۱۲/۳۰، شرکت موفق به تحقق سود ۸۰٬۷۳۴ میلیون ریال شده است. همچنین اعلام شده که در طی سه ماه، تولید قطعات خودکفاییشده مانند شافت پلوس، بوش نگهدارنده و رینگ ABS تا پنجبرابر افزایش یافته و در حال حاضر شرکت قادر به تولید و تأمین حدود ۵٬۰۰۰ عدد از این سه قطعه در بازه زمانی مشخص است.
نقش پلتفرم صنعتگرد در معرفی و رشد کارخانه قطعات محوری خراسان
با ورود عصر دیجیتال، معرفی شرکتها و کارخانههای صنعتی از طریق پلتفرمهای تخصصی، عاملی تعیینکننده در ارتقای برند، گسترش بازار و اتصال به زنجیره تأمین است. پلتفرم مجله صنعتگرد با تمرکز بر معرفی بنگاههای صنعتی ایرانی، بستر مناسبی فراهم کرده است تا شرکتهایی مانند قطعات محوری خراسان، مزیتها و توانمندیهای خود را به مخاطبان داخلی و خارجی عرضه کنند.
حضور شرکت در این پلتفرم به چندین جنبه مهم کمک میکند:
- افزایش دیدهشدن آنلاین: انتشار محتوای تخصصی و بهینهسازیشده درباره کارخانه، موجب بهبود رتبه شرکت در موتورهای جستوجو میشود و عباراتی مانند «قطعات خودرو» و «قطعات حساس خودرو» سریعتر برای مشتریان هدف نمایش مییابد.
- ارتباط با زنجیره تأمین: معرفی دقیق محصولات، فناوریها و گواهینامهها زمینه ارتباط مؤثر با خودروسازان، تأمینکنندگان و سرمایهگذاران را تسهیل میکند.
- افزایش اعتبار در بازار قطعهسازی: نمایش مستند آمار، استانداردها و موفقیتهای شرکت باعث میشود مخاطب داخلی و خارجی آن را بهعنوان تأمینکننده معتبر بپذیرد.
- بهبود فرآیند بازاریابی B2B و صادراتی: با فراهمشدن دسترسی صنعتی، شرکت فرصت گسترش همکاریهای صادراتی، مشارکت فناورانه و زنجیره تأمین مواد اولیه را بهدست میآورد.
استفاده مؤثر از این فرصت نیازمند استمرار در تولید محتوا، بهروزرسانی اطلاعات فنی و انتشار دستاوردهای جدید در همکاری با پلتفرم صنعتگرد است. شرکت قطعات محوری خراسان با ارتقای حضور دیجیتال خود، میتواند جایگاه منطقهای و ملی خود را بیش از پیش تقویت کند.
چکلیست مزیتهای رقابتی و نکات موفقیت
- برخورداری از گواهینامه معتبر IATF در تولید قطعات خودرو با استانداردهای بینالمللی.
- توان تولید و مونتاژ پلوس و قطعات محوری با ظرفیت بالا (پروژه تولید سالانه ۷۰۰ هزار مجموعه) و صرفهجویی ارزی تا ۶۰ میلیون دلار.
- مجهز بودن به آزمایشگاه مترولوژی و متالورژی با تجهیزات دقیق مانند CMM، ضخامتسنج و سختیسنج جهت کنترل کیفیت.
- سابقه تولید با انتقال دانش فنی از WIA کره جنوبی برای مونتاژ پلوس و ارتقای فناوری.
- دسترسی به بازار خودروسازان بزرگ کشور و ایفای نقش تأمینکننده قطعات حساس.
- موقعیت استراتژیک کارخانه در مشهد، بزرگراه آسیایی، با مزیت حملونقل مناسب برای تأمین داخلی و صادرات.
کارخانه قطعات محوری خراسان با اتکا بر فناوری، تجربه و سرمایهگذاری هوشمندانه، امروز در زمره واحدهای برتر تولید قطعات حساس خودرو قرار دارد. تحقق پروژه تولید پلوس، خودکفایی در تولید سه قطعه کلیدی، و ارتقای سیستم کنترل کیفیت نشاندهنده نگاه راهبردی این مجموعه است. حضور آن در پلتفرم مجله صنعتگرد بستری برای توسعه برند، گسترش بازار و ایجاد ارتباطات صنعتی جدید فراهم کرده است.
منبع: مجله صنعتگرد
